Δήλωση Μιχάλη Χουρδάκη, Βουλευτή Α΄ Θεσσαλονίκης και Υπεύθυνου Κ.Τ.Ε. Δημογραφικού του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής για τα στοιχεία του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών

Το δημογραφικό δεν αποτελεί απλώς ένα πρόβλημα υπογεννητικότητας. Είναι ζήτημα συνέχειας της χώρας, κοινωνικής συνοχής, παραγωγικού δυναμικού και επιβίωσης της ελληνικής περιφέρειας. Η μείωση των γεννήσεων συνδέεται με τη συρρίκνωση του πληθυσμού αναπαραγωγικής ηλικίας, τη γήρανση, τη φυγή νέων ανθρώπων, τη στεγαστική κρίση, την εργασιακή ανασφάλεια και τη διαρκή υποχώρηση βασικών υπηρεσιών από πολλές περιοχές της χώρας. Μεταξύ 2009 και 2024, οι γυναίκες ηλικίας 25-44 ετών μειώθηκαν κατά περίπου 480.000.

Το στοιχείο αυτό δείχνει και τα όρια οποιασδήποτε πολιτικής υπόσχεται εύκολη και άμεση αναστροφή. Δεν θα υποσχεθούμε ότι το δημογραφικό αντιμετωπίζεται σε μία κυβερνητική θητεία. Δεν θα ήταν αλήθεια. Προτείνουμε ένα Δημογραφικό Συμβόλαιο με ορίζοντα το 2040, θεσμική συνέχεια, σταθερή χρηματοδότηση, συγκεκριμένους στόχους και δημόσια αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.

Πρώτη μας πρόταση είναι η θεσμοθέτηση Δημογραφικού Αποτυπώματος για κάθε νομοσχέδιο και κάθε σημαντική πράξη της Δημόσιας Διοίκησης. Πριν από κάθε δημόσια απόφαση, η Πολιτεία οφείλει να εξετάζει πώς αυτή επηρεάζει τους νέους, τη δημιουργία οικογένειας, την ισότητα μητέρας και πατέρα, τη φροντίδα, τη γήρανση και τη γεωγραφική κατανομή του πληθυσμού.

Δεύτερη πρότασή μας είναι μια Εθνική Δημογραφική Συμφωνία έως το 2040. Συνεχίζουμε θεσμικά την πρωτοβουλία της Φώφης Γεννηματά, με την οποία συγκροτήθηκε το 2017, με ομόφωνη απόφαση της Βουλής, η Διακομματική Επιτροπή για το Δημογραφικό. Η οικογένεια σχεδιάζει τη ζωή της για είκοσι χρόνια. Το κράτος δεν μπορεί να αλλάζει τον πυρήνα της δημογραφικής πολιτικής κάθε τέσσερα.

Το σχέδιό μας μεταφέρει το βάρος από τα αποσπασματικά επιδόματα στις πραγματικές προϋποθέσεις δημιουργίας οικογένειας:

• εγγυημένη πραγματική λύση παιδικής φροντίδας, από τη λήξη της γονικής άδειας ως την ένταξη στο νηπιαγωγείο,
• προσιτή κατοικία και ενεργοποίηση των κλειστών κατοικιών για νέα ζευγάρια και οικογένειες,
• σταθερή και ποιοτική εργασία, συμφιλίωση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής και δικαιότερη κατανομή της φροντίδας,
• σταθερή οικονομική στήριξη κατά τα πρώτα και ακριβότερα χρόνια της ζωής του παιδιού και επιστρεπτέα φορολογική ενίσχυση από το τρίτο παιδί, ώστε να ωφελούνται ουσιαστικά και οι οικογένειες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος,
• οργανωμένη δημόσια διαδρομή αναπαραγωγικής υγείας, από την ενημέρωση και την πρόληψη έως την έγκαιρη διερεύνηση και την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, με επιστημονικά κριτήρια, ισότιμη πρόσβαση και λογοδοσία.

Ιδιαίτερη προτεραιότητα αποτελεί η αναγέννηση της ελληνικής περιφέρειας. Δεν ζητάμε από έναν νέο άνθρωπο να μετακινηθεί με ένα εφάπαξ επίδομα και στη συνέχεια να μείνει μόνος του. Προτείνουμε Ζώνες Δημογραφικής Αναγέννησης, με αντικειμενικά κριτήρια δημογραφικής ευαλωτότητας, και την «Ελλάδα των 30 λεπτών»: πρόσβαση σε παιδικό σταθμό, σχολείο, πρωτοβάθμια υγεία, φαρμακείο, μεταφορές και βασικές διοικητικές υπηρεσίες σε πραγματική απόσταση από κάθε πολίτη.

Παράλληλα, απαιτούνται πολιτικές που θα δημιουργούν ποιοτικές θέσεις εργασίας στην περιφέρεια και θα καθιστούν εφικτή την παραμονή, την επιστροφή και τον επαναπατρισμό νέων ανθρώπων. Χωρίς κατοικία, εργασία, σχολείο, γιατρό και ασφαλή καθημερινότητα, δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη περιφερειακή πολιτική.

Το δημογραφικό δεν αντιμετωπίζεται με φόβο, καταστροφολογία ή πρόσκαιρες εξαγγελίες. Αντιμετωπίζεται με διάρκεια, κοινωνική δικαιοσύνη, αξιόπιστα δεδομένα και μία νέα οριζόντια αντίληψη για κάθε δημόσια πολιτική.

Το δημογραφικό δεν περιμένει. Το ΠΑΣΟΚ οφείλει να πρωταγωνιστήσει σε ένα εθνικό σχέδιο που θα κάνει ξανά εφικτό για τους νέους να σχεδιάζουν οικογένεια και ζωή στον τόπο που επιλέγουν.