Μ. Χουρδάκης: «Το Κέντρο Αποκατάστασης του ΑΠΘ πρέπει να περάσει από τα χαρτιά στην πράξη»

Συγκεκριμένες κυβερνητικές δεσμεύσεις για την αξιοποίηση του ημιτελούς Κτιρίου Παραπληγικών και τη δημιουργία σύγχρονου Κέντρου Αποκατάστασης Ασθενών στη Θεσσαλονίκη ζητά με κοινοβουλευτική Ερώτησή του ο Καθηγητής Μιχάλης Χουρδάκης, Βουλευτής Α΄ Θεσσαλονίκης του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής.

Το κτίριο παραμένει ημιτελές για περισσότερες από τρεις δεκαετίες. Παρότι ο Ν. 5304/2026 προβλέπει την αξιοποίησή του στο πλαίσιο του Αριστοτέλειου Βιοϊατρικού Κέντρου, εξακολουθούν να παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα χρηματοδότησης, τεχνικής ωρίμανσης, διοίκησης και χρονοδιαγράμματος.

Ο Καθηγητής Μιχάλης Χουρδάκης επισημαίνει ότι η συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων αφορά συμβουλευτικές υπηρεσίες και δεν εξασφαλίζει από μόνη της τη χρηματοδότηση της κατασκευής. Παράλληλα, ζητά σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ Κυβέρνησης, ΑΠΘ και ΑΧΕΠΑ, καθώς και συγκεκριμένες εγγυήσεις για τη δημόσια λειτουργία και την ισότιμη πρόσβαση των ασθενών.

Σε δήλωσή του τονίζει:

«Ως Καθηγητής Ιατρικής του ΑΠΘ γνωρίζω καλά ότι η αποκατάσταση δεν είναι δευτερεύον στάδιο της περίθαλψης. Είναι καθοριστική για την αυτονομία, την ποιότητα ζωής και την επανένταξη των ασθενών.

Η Θεσσαλονίκη έχει την επιστημονική γνώση και τη δυνατότητα να αναπτύξει ένα σύγχρονο Κέντρο Αποκατάστασης. Εκείνο που απαιτείται είναι σαφής σχεδιασμός, εξασφαλισμένοι πόροι, κατάλληλη στελέχωση και πραγματική σύνδεση με το δημόσιο σύστημα υγείας. Δεν αρκεί να προβλέπεται ένα έργο στον νόμο. Πρέπει να γνωρίζουμε ποιος το υλοποιεί, ποιος το χρηματοδοτεί, πότε θα λειτουργήσει και πώς θα εξυπηρετεί τους ασθενείς.

Αυτό ζητώ από την Κυβέρνηση: συγκεκριμένες απαντήσεις και δεσμεύσεις, ώστε μια εκκρεμότητα δεκαετιών να μετατραπεί σε ουσιαστική υπηρεσία υγείας για τη Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα».

ΕΡΩΤΗΣΗ

Αθήνα, 22 Οκτωβρίου 2026

Προς:

1. Τον Υπουργό Υγείας, κ. Σπυρίδωνα – Άδωνι Γεωργιάδη 
2. Την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κα Σοφία Ζαχαράκη 
3. Τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Κυριάκο Πιερρακάκη 

Θέμα: «Κέντρο Αποκατάστασης Ασθενών του ΑΠΘ: θεσμικό καθεστώς, κατανομή αρμοδιοτήτων, χρηματοδότηση και χρονοδιάγραμμα υλοποίησης»

Κυρία και κύριοι Υπουργοί,

Περισσότερα από τριάντα χρόνια παραμένει ημιτελές το Κτίριο Παραπληγικών στην Πανεπιστημιούπολη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), σε άμεση γειτνίαση με το Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «ΑΧΕΠΑ».

Σύμφωνα με το υπ’ αριθ. 34719/08.06.2021 έγγραφο της Πρυτανείας του ΑΠΘ προς το Υπουργείο Παιδείας, στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής Ερώτησης 6780/24.05.2021, πρόκειται για κτίριο οκτώ επιπέδων, του οποίου είχε κατασκευαστεί μόνον ο φέρων οργανισμός. Στο ίδιο έγγραφο καταγράφονταν διαδοχικές ανεπιτυχείς προσπάθειες εξεύρεσης χρηματοδότησης, ανάγκη επικαιροποίησης των τεχνικών μελετών και εκτίμηση κόστους αποπεράτωσης της τάξης μερικών δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ, με βάση τα τότε δεδομένα.

Νέα θεσμική προοπτική δημιουργήθηκε με τον Ν. 5304/2026 (ΦΕΚ Α΄ 84/28.05.2026), με τον οποίο κυρώθηκε η συμπληρωματική σύμβαση μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και του ΑΠΘ για το ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ.

Στο άρθρο 3 της κυρωθείσας σύμβασης προβλέπεται η συνεργασία των συμβαλλόμενων μερών για τη δημιουργία του Αριστοτέλειου Βιοϊατρικού Κέντρου, στο οποίο περιλαμβάνεται σύγχρονο Κέντρο Αποκατάστασης Ασθενών, μέσω της αποπεράτωσης του υφιστάμενου Κτιρίου Παραπληγικών και της ανέγερσης νέου παρακείμενου κτιρίου.

Η προοπτική αυτή μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην κάλυψη αναγκών αποκατάστασης ασθενών στη Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα, ιδίως όσων χρειάζονται συστηματική φροντίδα μετά από σοβαρά νοσήματα, χειρουργικές επεμβάσεις ή τραυματισμούς, ενώ παράλληλα μπορεί να ενισχύσει την πανεπιστημιακή εκπαίδευση και την ιατρική έρευνα.

Ωστόσο, η υλοποίηση του σχεδιασμού εξαρτάται από τα πορίσματα της προβλεπόμενης τεχνοοικονομικής μελέτης και την εξεύρεση των αναγκαίων δημόσιων ή ιδιωτικών πόρων.

Η υπ’ αριθ. 73/8/2026 έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους επισημαίνει ότι η αναμενόμενη δημόσια δαπάνη δεν μπορεί να προσδιοριστεί, καθώς εξαρτάται από το ύψος των ιδιωτικών πόρων που θα εξευρεθούν και τις σχετικές συμφωνίες που θα συναφθούν.

Παράλληλα, η συμφωνία ΑΑ-011469 μεταξύ του ΑΠΘ και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων αφορά την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών και δεν συνιστά χρηματοδοτική δέσμευση της Τράπεζας για την κατασκευή του έργου. Στο παράρτημά της περιλαμβάνονται ενδεικτικές προθεσμίες για την εκπόνηση επιμέρους στρατηγικών μελετών, οι οποίες συνδέονται με την υπογραφή της πρώτης σύμβασης παροχής συμβουλών.

Κρίσιμο ζήτημα αποτελεί και το μελλοντικό καθεστώς διοίκησης και λειτουργίας του Κέντρου. Το παράρτημα της συμφωνίας αναφέρεται σε σχεδιαζόμενο φορέα ειδικού σκοπού, με συμμετοχή του ΑΠΘ και του Ελληνικού Δημοσίου, χωρίς να προκύπτει ότι έχει ήδη ολοκληρωθεί η θεσμική και διοικητική του συγκρότηση.

Επιπροσθέτως, το άρθρο 2 παρ. 2 της συμπληρωματικής σύμβασης προβλέπει τη δυνατότητα μεταβολής του νομικού και λειτουργικού καθεστώτος του ΑΧΕΠΑ, κατόπιν συμφωνίας του Ελληνικού Δημοσίου και του ΑΠΘ, χωρίς νέα νομοθετική κύρωση. Η πρόβλεψη αυτή δεν συνεπάγεται ότι έχει αποφασιστεί μεταβολή, καθιστά όμως αναγκαία την αποσαφήνιση των κυβερνητικών προθέσεων και των εγγυήσεων δημόσιας λογοδοσίας.

Κατά την κοινοβουλευτική συζήτηση του Ν. 5304/2026, το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής είχε επισημάνει την ανάγκη σαφούς χρηματοδότησης, θεσμικών εγγυήσεων και διασφάλισης του δημόσιου χαρακτήρα των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας. Αντίστοιχα, έχει διατυπώσει τη θέση ότι η αποκατάσταση πρέπει να αποτελεί οργανικό μέρος ενός ολοκληρωμένου δημόσιου δικτύου υπηρεσιών, πλήρως ενταγμένου στο ΕΣΥ και ισότιμα προσβάσιμου στους πολίτες, ανεξαρτήτως τόπου κατοικίας ή οικονομικής δυνατότητας.

Στην κατεύθυνση αυτή, η αποτελεσματική υλοποίηση του Κέντρου Αποκατάστασης προϋποθέτει σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων και συγκεκριμένες δεσμεύσεις των εμπλεκόμενων φορέων. Ειδικότερα, απαιτείται το Υπουργείο Υγείας να προσδιορίσει τις ανάγκες αποκατάστασης που καλείται να καλύψει το Κέντρο και τη διασύνδεσή του με το ΕΣΥ, το Υπουργείο Παιδείας να ασκήσει τις αρμοδιότητές του για την υποστήριξη του έργου σε συνεργασία με το ΑΠΘ και με πλήρη σεβασμό στην πανεπιστημιακή αυτοδιοίκηση, το ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ να συμμετάσχει στον λειτουργικό σχεδιασμό της νοσοκομειακής διασύνδεσης και τα συναρμόδια υπουργεία να αποσαφηνίσουν τις χρηματοδοτικές δεσμεύσεις και τον μηχανισμό παρακολούθησης της υλοποίησης.

Η ανάγκη αυτή δεν συνεπάγεται μεταβολή ή υποκατάσταση των νόμιμων αρμοδιοτήτων των εμπλεκόμενων φορέων. Αντιθέτως, καθιστά αναγκαίο τον σαφή προσδιορισμό του φορέα υλοποίησης, του φορέα λειτουργίας, των αρμοδίων για τη χρηματοδότηση και των διαδικασιών λογοδοσίας, ώστε να αποφεύγονται διοικητικά κενά, αλληλοεπικαλύψεις και αδυναμία απόδοσης ευθυνών.

Η πολυετής εκκρεμότητα αξιοποίησης του συγκεκριμένου κτιρίου, σε συνδυασμό με τη νέα νομοθετική πρόβλεψη, καθιστά αναγκαία τη μετάβαση από τον γενικό σχεδιασμό σε συγκεκριμένες διοικητικές αποφάσεις, χρηματοδοτικές δεσμεύσεις και ελέγξιμα στάδια υλοποίησης.

Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:

1. Συντονισμός και κατανομή αρμοδιοτήτων

Έχει καθοριστεί, μετά την κύρωση του Ν. 5304/2026, συγκεκριμένο σχήμα συντονισμού για την υλοποίηση του Κέντρου Αποκατάστασης; Ποιος συντονίζει τις ενέργειες των εμπλεκόμενων φορέων και ποιες συγκεκριμένες αρμοδιότητες έχουν αναλάβει τα συναρμόδια υπουργεία, το ΑΠΘ και το ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ; Εφόσον η σχετική κατανομή δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί, ποιος έχει την ευθύνη προώθησής της και εντός ποιου χρονοδιαγράμματος προβλέπεται να οριστικοποιηθεί;

2. Συμφωνία ΕΤΕπ και μελετητική ωρίμανση

Έχει υπογραφεί η πρώτη σύμβαση παροχής συμβουλών, από την οποία υπολογίζονται οι ενδεικτικές προθεσμίες της συμφωνίας ΑΑ-011469, και ποια είναι η ημερομηνία της; Ποια από τα προβλεπόμενα παραδοτέα έχουν ολοκληρωθεί ή παραληφθεί και πότε αναμένεται το στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης του Κέντρου Αποκατάστασης; Με ποια διαδικασία θα καταστεί δυνατή η ενημέρωση της Βουλής για τα ουσιώδη πορίσματά τους, τηρουμένων των συμβατικών όρων κοινοποίησης;

3. Προϋπολογισμός και εξασφάλιση χρηματοδότησης

Υπάρχει επικαιροποιημένη εκτίμηση του συνολικού κόστους αποπεράτωσης και επέκτασης του κτιρίου και ποια ποσά έχουν ήδη δεσμευθεί για το έργο; Έχει υποβληθεί ή προγραμματίζεται συγκεκριμένη πρόταση χρηματοδότησης μέσω του κρατικού προϋπολογισμού, του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ή άλλου χρηματοδοτικού εργαλείου για το 2027; Εξετάζεται συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων ή σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και, εφόσον ναι, ποιο είναι το σχεδιαζόμενο πλαίσιο και ποιες υποχρεώσεις θα αναλαμβάνει το Δημόσιο;

4. Τεχνική ασφάλεια και πολεοδομική δυνατότητα

Έχουν εκπονηθεί ή προγραμματιστεί οι αναγκαίες μελέτες αποτίμησης της στατικής επάρκειας και της κατασκευαστικής κατάστασης του υφιστάμενου φέροντος οργανισμού, με δεδομένη την παλαιότητά του; Έχει επιβεβαιωθεί η πολεοδομική συμβατότητα της προβλεπόμενης χρήσης και της νέας κτιριακής προσθήκης με το ισχύον καθεστώς δόμησης της Πανεπιστημιούπολης; Ποιες εγκρίσεις ή τροποποιήσεις απαιτούνται ακόμη για την τεχνική και πολεοδομική ωρίμανση του έργου;

5. Θεσμικό καθεστώς και δημόσια λειτουργία

Ποιος φορέας προβλέπεται να αναλάβει την υλοποίηση και ποιος τη λειτουργία του Κέντρου Αποκατάστασης; Έχει προσδιοριστεί το νομικό καθεστώς του αναφερόμενου στο παράρτημα φορέα ειδικού σκοπού και η συμμετοχή του Ελληνικού Δημοσίου και του ΑΠΘ στη διοίκηση και εποπτεία του; Έχει συναφθεί ή προετοιμάζεται συμφωνία κατ’ εφαρμογή του άρθρου 2 παρ. 2 της συμπληρωματικής σύμβασης και, εφόσον ναι, ποιο είναι το αντικείμενό της και πώς θα διασφαλιστεί η ενημέρωση της Βουλής; Πώς θα κατοχυρωθούν η δημόσια εποπτεία, η διασύνδεση με το ΕΣΥ, η κάλυψη των υπηρεσιών και η ισότιμη πρόσβαση των ασθενών, ανεξαρτήτως οικονομικής δυνατότητας; 

6. Υγειονομικές ανάγκες, χρονοδιάγραμμα και μεταβατικά μέτρα

Ποια είναι τα διαθέσιμα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Υγείας για τη δυναμικότητα των δημόσιων υπηρεσιών αποκατάστασης και τις ανάγκες που δεν καλύπτονται σήμερα στη Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα; Με βάση ποια αποτίμηση θα καθοριστούν η δυναμικότητα, οι παρεχόμενες υπηρεσίες και η στελέχωση του νέου Κέντρου; Ποιο είναι το εκτιμώμενο χρονοδιάγραμμα έναρξης των κατασκευαστικών εργασιών και παράδοσής του σε λειτουργία και ποια συγκεκριμένα μέτρα προβλέπονται για την κάλυψη των αναγκών των ασθενών έως τότε;