Κυβέρνηση αλαζονείας και παρακμής. Ήρθε η ώρα να επιστρέψει στη χώρα η λογοδοσία

Άρθρο Κώστα Τσουκαλά, Εκπροσώπου Τύπου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής στην εφημερίδα Documento

Η Νέα Δημοκρατία ήρθε στην εξουσία το 2019 επαγγελλόμενη την αξιοκρατία, την αριστεία, τη διαφάνεια και το αποτελεσματικό κράτος. Ασκούσε σφοδρή κριτική στα φαινόμενα πελατειασμού της προηγούμενης κυβέρνησης και στην προσπάθειά της «να ελέγξει τους αρμούς της εξουσίας».

Οι δεσμεύσεις της έχουν διαψευστεί εδώ και χρόνια, αλλά η προηγούμενη εβδομάδα αρκεί για να «εικονοποιήσει» την εξαπάτηση. Αποκαλύφθηκε πως ο επί επταετία διευθυντής του Γραφείου του Πρωθυπουργού δεν είχε ούτε ΦΕΚ διορισμού ούτε πτυχίο, αλλά δήλωνε απλά «εθελοντής». Πώς αυτό συνάδει με την αριστεία και τη διαφάνεια;

Την ίδια εβδομάδα αποκαλύφθηκαν δύο περιπτώσεις επαναλαμβανόμενης φοροκλοπής που ζημίωσαν με δεκάδες εκατομμύρια τα δημόσια ταμεία, δηλαδή τους φορολογούμενους πολίτες. Οι υποθέσεις των αλυσίδων «Pizza Fan» και «Χωριάτικο» αναδεικνύουν την απόλυτη διαχειριστική ανεπάρκεια του δήθεν επιτελικού κράτους. Αυτήν την επαναλαμβανόμενη και κοστοβόρα για την κοινωνία αδράνεια μπροστά στα οργανωμένα κυκλώματα, η κυβέρνηση προσπαθεί να τη μετατρέψει με την βοήθεια των προπαγανδιστικών μηχανισμών της σε «επιτυχία» των ελεγκτικών μηχανισμών. Άλλη μια φορά προσπαθεί να κάνει το μαύρο άσπρο.

Οι περιπτώσεις Μπεκίρη, «Χωριάτικο» και Pizza Fan, αλλά και το πολύκροτο «Basketgate», που αφορά την πιθανή χειραγώγηση και το στήσιμο τουλάχιστον 49 αγώνων, θέτουν ένα κοινό ερώτημα: Ποιος ελέγχει την εξουσία και ποιος λογοδοτεί όταν οι μηχανισμοί δεν λειτουργούν εγκαίρως;

Για τον κύριο Μπεκίρη δεν λάβαμε απαντήσεις. Η παραίτηση δεν είναι υποκατάστατο της θεσμικής διαφάνειας ούτε θεραπεύει το πρόβλημα. Θέλουν απλά να ξεχαστεί το ζήτημα χωρίς να αποδοθούν ευθύνες. Σαν να έτυχε, όχι σαν να επιλέχθηκε. 

Στην υπόθεση Pizza Fan, οι Αρχές ερευνούν φερόμενη εκτεταμένη φοροδιαφυγή, με εκτιμώμενη ζημία για το Δημόσιο άνω των 35 εκατομμυρίων ευρώ. Η ποινική ευθύνη θα κριθεί από τη Δικαιοσύνη. Η πολιτική ευθύνη για την επάρκεια των ελέγχων, όμως, δεν μπορεί να παραπέμπεται επ’ αόριστον στο μέλλον.

Πότε έλαβαν γνώση η ΑΑΔΕ, το ΣΔΟΕ και οι εισαγγελικές αρχές για τις καταγγελίες; Ποιες ενέργειες έγιναν; Γιατί δεν υπήρξε έγκαιρη παρέμβαση;

Δεν είναι δυνατόν ο συνεπής επαγγελματίας να δέχεται εξονυχιστικούς ελέγχους και ταυτόχρονα να γεννώνται ερωτήματα για το πώς μια υπόθεση τέτοιου μεγέθους παρέμεινε επί χρόνια εκτός εποπτείας. Η λογοδοσία δεν αποτελεί επίθεση στους ελεγκτές. Είναι προϋπόθεση για να ενισχυθεί η ανεξαρτησία και η αποτελεσματικότητά τους. Και η προστασία του δημόσιου χρήματος είναι υποχρέωση κάθε κυβέρνησης, όχι πρόσκαιρο επικοινωνιακό πυροτέχνημα.

Αν επιβεβαιωθούν τα καταγγελλόμενα, θα μιλάμε και για πιθανό αθέμιτο ανταγωνισμό απέναντι σε δεκάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις εστίασης που αποδίδουν κανονικά τον ΦΠΑ. Κυρίως, όμως, δεν μπορούν να αφεθούν απροστάτευτοι οι περίπου 2.500 εργαζόμενοι της αλυσίδας, οι οποίοι δεν ευθύνονται για τις πράξεις που διερευνώνται.

Στην υπόθεση «Χωριάτικο», η οικονομική ζημία εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 100 εκατομμύρια ευρώ και η δράση του κυκλώματος φαίνεται να εκτεινόταν σε βάθος δεκαετίας. Τα ίδια ερωτήματα γυρεύουν απαντήσεις.

Στο πολύκροτο σκάνδαλο του «Basketgate», η δικαστική έρευνα εξετάζει καταγγελίες για χειραγώγηση αγώνων, δωροδοκίες και παράνομο στοιχηματισμό. Στο μικροσκόπιο των αρχών βρίσκονται 49 αγώνες της περιόδου 2016-2026, ακόμη και από σχολικά πρωταθλήματα, ενώ στη δικογραφία φέρονται να εμπλέκονται κορυφαία πρόσωπα του ελληνικού μπάσκετ. Η υπόθεση γεννά σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα της εποπτείας και τη λειτουργία των θεσμών στον ελληνικό αθλητισμό. Πώς είναι δυνατόν να διερευνώνται μόλις σήμερα περιστατικά που εκτείνονται σε μια ολόκληρη δεκαετία; Ποιοι είχαν την ευθύνη των ελέγχων και γιατί δεν εντοπίστηκαν νωρίτερα οι καταγγελλόμενες πρακτικές;

Η κυβέρνηση δεν δικαιούται να μετατρέπει κάθε καθυστερημένη αποκάλυψη σε επικοινωνιακό θρίαμβο. Ούτε να θεωρεί ότι με μια αποχώρηση κλείνει κάθε συζήτηση για την αξιοκρατία στο Μέγαρο Μαξίμου. Η κυβέρνηση οφείλει συγκεκριμένες απαντήσεις για την αποτυχία της. Το να πανηγυρίζει για την καθυστερημένη αποκάλυψη σκανδάλων που γιγαντώθηκαν λόγω της αδράνειας των ελεγκτικών μηχανισμών είναι προπαγάνδα και αλαζονεία. Θα έπρεπε να απολογείται για την απώλεια δημοσίων εσόδων και την ανοχή σε ένα καθεστώς αθέμιτου ανταγωνισμού.

Η δημοκρατία ούτε κηρύσσει ενόχους χωρίς αποδείξεις ούτε όμως προβλέπει ασυλία για τους ισχυρούς. Θέτει κανόνες για να τηρούνται και απαιτεί εξηγήσεις. Επιτέλους, πρέπει να επιστρέψει στη χώρα η πολιτική λογοδοσία. Στις επόμενες εθνικές εκλογές, η λογοδοσία, η διαφάνεια και ο έλεγχος κάθε μορφής εξουσίας θα είναι κεντρικά ζητήματα. Και το ΠΑΣΟΚ μπορεί να εγγυηθεί έναν άλλο δρόμο.