Γιώργος Μουλκιώτης: Μια “μικρή δίκη” πριν από τη δίκη – Περισσότερα βάρη αντί για πραγματική αποσυμφόρηση της Δικαιοσύνης»
Στην Ολομέλεια της Βουλής κατά τη συζήτηση του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης «Κώδικας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών και άλλες διατάξεις» τοποθετήθηκε ο Γιώργος Μουλκιώτης, βουλευτής Βοιωτίας και Τομεάρχης Προστασίας του Πολίτη του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, μεταφέροντας και την εμπειρία του ως μαχόμενος δικηγόρος. Στην ομιλία του, άσκησε έντονη κριτική στην Κυβέρνηση για ένα νομοσχέδιο που, αντί να απλοποιεί τις διαδικασίες, στήνει ένα γραφειοκρατικό, δαιδαλώδες και εν πολλοίς τιμωρητικό σύστημα, ενώ στο ίδιο πλαίσιο τόνισε: «Ένα τέτοιο σύστημα κινδυνεύει να υπονομεύσει την ίδια τη συναινετική κουλτούρα που υποτίθεται ότι επιδιώκει».
Ο βουλευτής αναγνώρισε μεν ότι οι εναλλακτικοί τρόποι επίλυσης διαφορών μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην ταχύτερη επίλυση των υποθέσεων και στην αποσυμφόρηση των δικαστηρίων, ξεκαθάρισε ωστόσο ότι αυτό δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να σημαίνει περιορισμό του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος πρόσβασης στη Δικαιοσύνη. Παράλληλα, υπενθύμισε ότι η διαμεσολάβηση εισήχθη στην ελληνική έννομη τάξη με τον ν. 3898/2010, από την Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, και επισήμανε πως η σημερινή Κυβέρνηση, μετά από επτά χρόνια διακυβέρνησης, δεν έχει κάνει τίποτα για τις ανοιχτές ακόμη, πραγματικές πληγές της Δικαιοσύνης, όπως τις υποδομές, την ψηφιοποίηση και την υποστελέχωση. Όπως μάλιστα σημείωσε, εύλογα γεννάται το ερώτημα πώς θα λειτουργήσει ακόμη μία μεταρρύθμιση χωρίς τις αναγκαίες υποδομές και χωρίς κατάλληλη εκπαίδευση όσων καλούνται να την εφαρμόσουν.
Στο ίδιο πλαίσιο ο βουλευτής Βοιωτίας τόνισε, παρά τον τίτλο του, το νομοσχέδιο δεν αποτελεί απλή κωδικοποίηση, αλλά εισάγει νέες ρυθμίσεις, χωρίς όμως την εσωτερική συνοχή ενός πραγματικού Κώδικα, μοιάζοντας περισσότερο με συρραφή παλαιών και νέων διατάξεων ενώ παρατήρησε ως κατατέθηκε χωρίς ουσιαστική διαβούλευση, παρά τα 756 σχόλια που υποβλήθηκαν, αφήνοντας εκτός σύγχρονα και διεθνώς καταξιωμένα εργαλεία, όπως η διαπραγμάτευση, η πρώιμη ουδέτερη αξιολόγηση και η ηλεκτρονική επίλυση διαφορών.
Μιλώντας από τη σκοπιά του δικηγόρου, ο Γιώργος Μουλκιώτης στάθηκε ιδιαίτερα στην οριζόντια διεύρυνση των διαφορών που υπάγονται στην υποχρεωτική προδικασία, χωρίς προηγούμενη μελέτη για την αποτελεσματικότητά της. Σημείωσε ότι, μετά τις αντιδράσεις, εξαιρέθηκαν οι εργατικές διαφορές, όχι όμως και άλλες περιπτώσεις όπου οι δυνάμεις των μερών είναι εμφανώς άνισες, όπως οι καταναλωτικές διαφορές. «Αντί για απλοποίηση, δημιουργείται ουσιαστικά μια “μικρή δίκη” πριν από την κανονική δίκη, με διατυπώσεις, ασφυκτικές προθεσμίες και πρόσθετες υποχρεώσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι έτσι αυξάνεται το κόστος για τον πολίτη και ανοίγουν νέοι κίνδυνοι απώλειας δικαιωμάτων για τους μαχόμενους δικηγόρους.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η αντικατάσταση της ΥΑΣ από την υποχρεωτική «Εισαγωγική Συνεδρία» μετατρέπει τη διαμεσολάβηση από εθελοντικό μηχανισμό συνεννόησης σε εξαναγκαστικό προθάλαμο της δίκης. Η καταγραφή στο πρακτικό της «φύσης των λόγων» για τους οποίους δεν επιτεύχθηκε συμφωνία, και πολύ περισσότερο η μεταφορά της πρότασης του διαμεσολαβητή στη δικογραφία, πλήττουν το απόρρητο, την εμπιστευτικότητα και την ιδιωτική αυτονομία. Η δε απειλή οικονομικών συνεπειών, ακόμη και διπλάσιας δικαστικής δαπάνης, μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο πίεσης προς τον διάδικο. «Ο πολίτης, έτσι όμως, δεν προσέρχεται ελεύθερα στη διαπραγμάτευση, αλλά με τον φόβο ότι η άρνησή του μπορεί να αξιοποιηθεί αργότερα εις βάρος του», υπογράμμισε, θυμίζοντας ότι η έντονη κριτική των φορέων ανάγκασε το ίδιο το Υπουργείο να προαναγγείλει διορθώσεις.
«Οι εναλλακτικές μορφές επίλυσης διαφορών θα επιτύχουν μόνο εφόσον οι πολίτες τις εμπιστευθούν. Αυτό απαιτεί κίνητρα και όχι απειλές, χρηματικές επιβαρύνσεις και παράβολα», τόνισε ο Γιώργος Μουλκιώτης χαρακτηριστικά, ενώ ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην κτηματολογική διαμεσολάβηση, επισημαίνοντας ότι η απαίτηση τυπικών εγγράφων, όπως μισθωτήρια ή λογαριασμοί, για την απόδειξη έκτακτης χρησικτησίας είναι εξαιρετικά δύσκολη στις αγροτικές περιοχές, όπως π.χ. η Βοιωτία. Χιλιάδες πολίτες και αγρότες κινδυνεύουν έτσι να εγκλωβιστούν στην προσπάθεια διόρθωσης εγγραφών «αγνώστου ιδιοκτήτη», με συνέπειες ακόμη και για τις περιουσίες και τις αγροτικές τους ενισχύσεις.
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ιδιαίτερα σοβαρό χαρακτήρισε, το άρθρο 208, το οποίο εισήχθη εκτός διαβούλευσης και εξαιρεί από την αυτόφωρη διαδικασία τους υπαλλήλους των Διαχειριστών Ηλεκτρικής Ενέργειας σε περιπτώσεις πυρκαγιών που συνδέονται με το δίκτυο ηλεκτροδότησης. Όπως σημείωσε, πρόκειται για τροποποίηση της ποινικής δικονομίας που θεσπίζει ειδική μεταχείριση για συγκεκριμένη κατηγορία προσώπων, και μάλιστα μετά από ένα καλοκαίρι κατά το οποίο υπάλληλοι του ΔΕΔΔΗΕ οδηγήθηκαν στη Δικαιοσύνη για πυρκαγιές που φέρονταν να συνδέονται με το δίκτυο.
Ο Γιώργος Μουλκιώτης, καταλήγοντας, υπογράμμισε:
«Δεν μπορεί να εμπεδώνεται η αντίληψη πολιτών δύο ταχυτήτων: ο απλός πολίτης να υπόκειται άμεσα στην αυτόφωρη διαδικασία, ενώ για συγκεκριμένους υπαλλήλους να προβλέπεται ειδική εξαίρεση. Μια τέτοια επιλογή δημιουργεί σοβαρά ζητήματα ισότητας απέναντι στον νόμο και προσβάλλει το περί δικαίου αίσθημα, ιδιαίτερα των πολιτών που έχουν πληγεί από καταστροφικές πυρκαγιές».
