«Ελλάδα δύο ταχυτήτων και στην ενέργεια – Προτεραιότητα στις μεγάλες επενδύσεις, αποκλεισμός για αγρότες, μικρές επιχειρήσεις και τοπικές κοινωνίες»
«Στο Λασίθι σχεδιάζονται ΒΑΠΕ χωρίς ουσιαστική διαβούλευση, οι ΤΟΕΒ αποκλείονται από την αυτοπαραγωγή και τα φράγματα μεταφέρονται από χρηματοδοτικό εργαλείο σε χρηματοδοτικό εργαλείο» – Αιχμηρή παρέμβαση στη Βουλή για το ενεργειακό κόστος, τις ΑΠΕ, τα data centers και την απουσία δίκαιου ενεργειακού σχεδιασμού.
Με σφοδρή κριτική στο κυβερνητικό μοντέλο ενεργειακής ανάπτυξης και με επίκεντρο τις επιπτώσεις του στους πολίτες, στους παραγωγούς και στις τοπικές κοινωνίες του Λασιθίου, τοποθετήθηκε στην Ολομέλεια της Βουλής η Βουλευτής Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Κατερίνα Σπυριδάκη, κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2024/1711.
Η Βουλευτής κατήγγειλε ότι η Κυβέρνηση επιλέγει να επιταχύνει τις διαδικασίες για μεγάλες επενδύσεις, την ώρα που οι πολίτες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσβάσταχτους λογαριασμούς, οι αγρότες αδυνατούν να αξιοποιήσουν την αυτοπαραγωγή και οι τοπικές κοινωνίες βρίσκονται αντιμέτωπες με ενεργειακές εγκαταστάσεις χωρίς ουσιαστική συμμετοχή στον σχεδιασμό.
«Η Ελλάδα του 2026 είναι μια Ελλάδα δύο ταχυτήτων»
Ξεκινώντας την ομιλία της, η Κατερίνα Σπυριδάκη περιέγραψε την αντίφαση ανάμεσα στην ταχύτητα εξυπηρέτησης των μεγάλων επενδύσεων και στις καθυστερήσεις που αντιμετωπίζουν οι πολίτες.
«Η Ελλάδα του 2026 φαίνεται να είναι μια Ελλάδα, δυστυχώς, δύο ταχυτήτων. Από τη μία πλευρά βλέπουμε την ταχύτητα αποκλειστικά για τις μεγάλες επενδύσεις που υπάρχουν ξεκάθαρες προτεραιότητες, ειδικές ρυθμίσεις, γρήγορες διαδικασίες, αμέτρητες διευκολύνσεις και από την άλλη υπάρχει η δεύτερη ταχύτητα, η σκληρή ταχύτητα, εκείνη που βιώνει η κοινωνία.»
Και υπογράμμισε:
«Δεν αμφισβητούμε την ανάγκη για επενδύσεις, αμφισβητούμε όμως ένα μοντέλο ανάπτυξης, στο οποίο οι επενδύσεις αποκτούν ασυδοσία και προτεραιότητα, ενώ η κοινωνία καλείται απλώς να σηκώσει τις συνέπειες των δράσεών σας και της δικής σας πολιτικής.»
Η Βουλευτής χαρακτήρισε το νομοσχέδιο αποσπασματικό, επισημαίνοντας ότι η συμμόρφωση με τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις δεν απαλλάσσει την Κυβέρνηση από την ευθύνη διαμόρφωσης μιας ολοκληρωμένης και κοινωνικά δίκαιης εθνικής ενεργειακής πολιτικής.
«Το ρεύμα δεν είναι και δεν θα σας αφήσουμε να γίνει είδος πολυτελείας»
Αναφερόμενη στην καθημερινότητα των νοικοκυριών και των μικρών επιχειρήσεων, η Κατερίνα Σπυριδάκη υπογράμμισε ότι οι καταναλωτές δεν ενδιαφέρονται για την πολυπλοκότητα των τιμολογίων, αλλά για το αν μπορούν να πληρώσουν τον λογαριασμό τους.
«Αυτοί οι άνθρωποι δεν ενδιαφέρονται για το αν το τιμολόγιο τους θα είναι πράσινο, μπλε ή κίτρινο. Ενδιαφέρονται, όμως, να ξέρουν πόσα θα πληρώσουν στο τέλος του μήνα και αν μπορούν να αντεπεξέλθουν. Γιατί το ρεύμα ούτε είναι ούτε μπορεί να γίνει και πιο ξεκάθαρα ούτε θα σας αφήσουμε να γίνει είδος πολυτελείας, γιατί είναι κοινωνικό αγαθό.»
Στο πλαίσιο αυτό, παρουσίασε την τροπολογία του ΠΑΣΟΚ για τη μετάπτωση των οικιακών τιμολογίων στο διαθέσιμο σταθερό τιμολόγιο του ίδιου παρόχου με το χαμηλότερο εκτιμώμενο ετήσιο κόστος, με πλήρη ενημέρωση, πραγματικό δικαίωμα αντίρρησης και υποχρεωτική σύγκριση των τιμολογίων.
Επισήμανε ότι τον Αύγουστο του 2026 περισσότερες από τρία εκατομμύρια οικιακές παροχές βρίσκονταν στα πράσινα τιμολόγια, ενώ πολλοί καταναλωτές είχαν μεταφερθεί αυτόματα σε αυτά το 2024.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η εξαγγελθείσα μείωση κατά 50% στις χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας της πρώτης κλίμακας δεν ισοδυναμεί με αντίστοιχη μείωση στον συνολικό λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος.
«Ο πολίτης πληρώνει το σύνολο του λογαριασμού και θέλει να δει πραγματική μείωση και όχι επικοινωνιακές εντυπώσεις.»
Data centers: «Ποιος θα έχει προτεραιότητα στο δίκτυο; Ο μεγάλος επενδυτής ή ο αγρότης;»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Βουλευτής στις ειδικές ρυθμίσεις για τις μεγάλες επενδύσεις σε data centers, θέτοντας ερωτήματα για την προτεραιότητα πρόσβασης στον περιορισμένο ηλεκτρικό χώρο, αλλά και για τις σωρευτικές επιπτώσεις τους στο νερό, στο περιβάλλον και στις υποδομές.
«Όταν ο ηλεκτρικός χώρος είναι περιορισμένος, ποιος θα έχει προτεραιότητα; Μια μεγάλη υπερεπένδυση ή ο αγρότης που θέλει να καλύψει το κόστος για την άρδευσή του; Το data center ή η ενεργειακή κοινότητα που θέλει να μετατραπεί φθηνότερη ενέργεια για τα μέλη της;»
Η Κατερίνα Σπυριδάκη επισήμανε ότι το άρθρο 79 προβλέπει πολεοδομικές διευκολύνσεις για τα data centers, χωρίς αντίστοιχα σαφείς και άμεσες εγγυήσεις για τη διαχείριση των περιβαλλοντικών και ενεργειακών τους επιπτώσεων.
Για τον λόγο αυτό, το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε τροπολογία με συγκεκριμένους περιορισμούς και αυστηρές δικλείδες προστασίας.
Λασίθι: «Έχετε ευτελίσει την έννοια της διαβούλευσης – Τοποθετείτε όπου θέλετε ό,τι συμφέρει τους επενδυτές»
Στο επίκεντρο της ομιλίας βρέθηκαν οι έντονες αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών του Λασιθίου απέναντι στον σχεδιασμό μεγάλων εγκαταστάσεων ΑΠΕ.
Η Βουλευτής αναφέρθηκε συγκεκριμένα στο Επάνω Μιραμπέλλο, στα Λακώνια, στην Κριτσά, και στη συνέχεια στη Σητεία, στη Χρυσοπηγή, στο Καρύδι και ιδιαίτερα στη Θρυφτή, όπου καταγράφονται αντιδράσεις για τις σχεδιαζόμενες εγκαταστάσεις.
«Στο Επάνω Μιραμπέλλο, στα Λακώνια, στην Κριτσά, στη Σητεία, στη Χρυσοπηγή, στο Καρύδι, σε πάρα πολλές περιοχές και πάνω από όλα, κυρίως στη Θρυφτή έχουμε αντιδράσεις για τις σχεδιαζόμενες εγκαταστάσεις ΑΠΕ -για να το πω πιο σωστά- ΒΑΠΕ. Και είναι δίκαιες.»
Και συνέχισε με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο:
«Γιατί έχετε ευτελίσει την έννοια της διαβούλευσης, δεν σας ενδιαφέρει η τοπική κοινωνία, έρχεστε και τοποθετείτε όπου θέλετε ό,τι θέλετε, ό,τι συμφέρει μάλλον τους επενδυτές, χωρίς να υπάρχει σχεδιασμός, χωρίς να υπάρχει αποθήκευση και πρωτίστως, χωρίς να υπάρχει δικαιοσύνη.»
Η Κατερίνα Σπυριδάκη υπογράμμισε ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να προχωρά με αποκλειστικό γνώμονα την εξυπηρέτηση επενδυτικών σχεδίων, παραμερίζοντας τις ανάγκες των κατοίκων, του πρωτογενούς τομέα και της τοπικής οικονομίας.
ΤΟΕΒ Κρήτης: «Οι μεγάλες εγκαταστάσεις αποκτούν πρόσβαση στο δίκτυο, οι παραγωγοί αποκλείονται από την αυτοπαραγωγή»
Ιδιαίτερα χαρακτηριστικό παράδειγμα της κυβερνητικής πολιτικής αποτέλεσε, σύμφωνα με τη Βουλευτή, η αδυναμία υλοποίησης του εγχειρήματος της ενεργειακής κοινότητας των ΤΟΕΒ Κρήτης, η οποία οδηγείται σε εκκαθάριση.
«Οι μεγάλες εγκαταστάσεις διεκδικούν αποκλειστικό χώρο και πρόσβαση στο δίκτυο, ενώ οι τοπικοί παραγωγοί παλεύουν να μπορέσουν να αξιολογήσουν ή και να αξιοποιήσουν την αυτοπαραγωγή, κάτι που εσείς δεν το επιτρέπετε.»
Και έθεσε το ερώτημα:
«Αυτό ακριβώς εσείς το ονομάζετε δίκαιη μετάβαση; Έτσι ορίζεται για εσάς η έννοια της δικαιοσύνης;»
Ταμείο Απανθρακοποίησης: «Στο Λασίθι τα φράγματα έχουν μόνο ένα εισιτήριο – Από χρηματοδοτικό εργαλείο σε χρηματοδοτικό εργαλείο»
Αναφερόμενη στο Ταμείο Απανθρακοποίησης, η Κατερίνα Σπυριδάκη υπενθύμισε την πρωτοβουλία του Προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 2017 και υπογράμμισε την ανάγκη οι διαθέσιμοι πόροι να κατευθυνθούν σε συγκεκριμένα έργα με ουσιαστικό όφελος για τις νησιωτικές κοινωνίες.
Έθεσε ερωτήματα για τη χρηματοδότηση φραγμάτων πολλαπλού σκοπού, έργων αποθήκευσης ενέργειας, αυτοκατανάλωσης και διαχείρισης υδάτων στην Κρήτη.
«Γιατί η μέχρι τώρα κυβερνητική εμπειρία έχει δείξει ότι στη δική μου περιφέρεια τα φράγματα έχουν απλά ένα εισιτήριο, πηγαίνουν από το ένα χρηματοδοτικό εργαλείο στο άλλο, από αυτό σε κάποιο άλλο, από αυτό σε κάποιο άλλο και τι έχουμε; Μόνο δεσμεύσεις. Έργα ακόμα δεν έχουμε.»
Παράλληλα, επισήμανε ότι η ενεργειακή μετάβαση στην Κρήτη συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια ηλεκτροδότησης, υπενθυμίζοντας τις δυσλειτουργίες της 7ης Σεπτεμβρίου και την ανάγκη διαρκούς επιχειρησιακής ετοιμότητας, ιδιαίτερα κατά την τουριστική περίοδο.
Μουσικό Σχολείο Καβουσίου: «Ακόμη περιμένουμε να αναγνωριστεί ο δρόμος για να γίνει το σχολείο»
Η Βουλευτής αναφέρθηκε επίσης στις χωροταξικές και πολεοδομικές εκκρεμότητες που συνεχίζουν να ταλαιπωρούν τους πολίτες και να εμποδίζουν την υλοποίηση σημαντικών έργων στο Λασίθι.
Εστιάζοντας στην παράγραφο 10 του άρθρου 79, επισήμανε ότι η αναγνώριση δημοτικών και κοινοτικών οδών παραπέμπεται εκ νέου σε Προεδρικό Διάταγμα, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα.
«Στο Λασίθι έχουμε φέρει επανειλημμένως θέματα για τα δασικά, για τους αναγνωρισμένους δρόμους, για την εκτός σχεδίου δόμηση, όπου οι άνθρωποι είναι εγκλωβισμένοι ακόμα και σε σχολείο περιμένουμε να δούμε αν αναγνωρίζεται, αν είναι αναγνωρισμένος ο δρόμος, για να μπορέσει να γίνει το Μουσικό Σχολείο Καβουσίου.»
Η Κατερίνα Σπυριδάκη κατηγόρησε την Κυβέρνηση ότι συνεχίζει να μεταθέτει στο μέλλον κρίσιμες λύσεις για τους πολίτες, την ώρα που για τις μεγάλες επενδύσεις βρίσκει άμεσα τις απαραίτητες νομοθετικές διευκολύνσεις.
«Δεν υπάρχει πρόοδος όταν η ανάπτυξη δεν χωρά ολόκληρη την κοινωνία»
Κλείνοντας την ομιλία της, η Βουλευτής υπογράμμισε ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να αξιολογείται αποκλειστικά από τον αριθμό και το μέγεθος των επενδύσεων, αλλά από το πραγματικό κοινωνικό και οικονομικό τους αποτύπωμα.
«Δεν μπορεί να θεωρηθεί πρόοδος, εάν δεν υπηρετεί τον πολίτη, αν δεν αναβαθμίζει την καθημερινότητα του πολίτη, αν δεν δίνει ευκαιρίες και κυρίως δεν μπορούμε να μιλάμε για πρόοδο, όταν καθιστά τον πολίτη ευάλωτο απέναντι σε ένα κόστος στο οποίο δεν μπορεί να αντεπεξέλθει.»
Και κατέληξε:
«Η ευθύνη μίας σοβαρής κυβέρνησης είναι να επενδύσει σε μία ανάπτυξη η οποία θα δίνει αποτελέσματα στον πολίτη, μία χώρα δηλαδή που θα μας χωρά όλους.»
Η παρέμβαση της Κατερίνας Σπυριδάκη ανέδειξε ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να αποτελεί προνόμιο των μεγάλων επενδυτών και βάρος για τις τοπικές κοινωνίες. Χρειάζεται διαφάνεια, ουσιαστική διαβούλευση, δίκαιη πρόσβαση στο δίκτυο, στήριξη της αυτοπαραγωγής και πραγματική ανταποδοτικότητα για τους πολίτες και τις περιοχές που φιλοξενούν ενεργειακές εγκαταστάσεις.
