Δημόσιο Σχολείο Ένταξης, Ασφάλειας και Κοινωνικής Δικαιοσύνης

Διατομεακή Κοινή Δήλωση Σοφίας Πουλοπούλου, Αν. Γραμ. Ειδικής Αγωγής Τομέα Παιδείας, Έφης Μπέκου, Γραμ. Τομέα Πρόνοιας Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας, Στέλλας Αργυρίου, Γραμ. Τομέα Ψυχικής Υγείας, Βασίλη Κουλούρη, Γραμ. Δικτύου ΑμεΑ, Ευάλωτων Κοινωνικών Ομάδων & των Οικογενειών τους, Στέφανου Παραστατίδη, Βουλευτή ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Επικεφαλής ΚΤΕ Παιδείας και Ράνιας Θρασκιά, Βουλευτή ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Επικεφαλής ΚΤΕ Ψυχικής Υγείας

Τα πρόσφατα γεγονότα αναδεικνύουν, με επώδυνο τρόπο, ένα ζήτημα πολύ βαθύτερο από ένα μεμονωμένο περιστατικό. Αναδεικνύουν τα όρια ενός σχολείου που καλείται να σηκώσει μόνο του σύνθετες κοινωνικές, παιδαγωγικές και ψυχοσυναισθηματικές ανάγκες, χωρίς την αναγκαία στήριξη από την Πολιτεία.

Η ένταξη των παιδιών Ρομά, όπως και κάθε παιδιού που βιώνει κοινωνικό αποκλεισμό, φτώχεια ή εμπόδια στη φοίτηση, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ούτε με στερεότυπα ούτε με τιμωρητικές λογικές. Είναι ζήτημα δημοκρατίας, κοινωνικής δικαιοσύνης και εκπαιδευτικής πολιτικής. Κάθε παιδί έχει δικαίωμα σε ένα δημόσιο σχολείο που το υποδέχεται, το σέβεται, το στηρίζει και του δίνει πραγματικές δυνατότητες μάθησης, συμμετοχής και εξέλιξης.

Η πολυδιαφημισμένη «Εθνική Στρατηγική για τους Ρομά» του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας αποδεικνύεται, στην πράξη, κενό γράμμα. Αντί να αποτελέσει συνεκτικό σχέδιο ουσιαστικής κοινωνικής ένταξης, λειτούργησε κυρίως ως επικοινωνιακό άλλοθι της κυβέρνησης και ως πεδίο απευθείας αναθέσεων, με πρόσχημα τον σχεδιασμό πολιτικών και την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών.

Ταυτόχρονα, η συμπερίληψη δεν μπορεί να μένει σύνθημα. Χρειάζεται σχέδιο, πόρους και ανθρώπους. Χρειάζεται σταθερή παρουσία ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών στις σχολικές μονάδες, ουσιαστική συνεργασία σχολείου, οικογένειας, Δήμων και κοινωνικών υπηρεσιών, διαμεσολάβηση όπου απαιτείται, ενισχυτική διδασκαλία, συστηματική υποστήριξη της φοίτησης και κατάλληλη επιμόρφωση των εκπαιδευτικών.

Οι εκπαιδευτικοί δεν μπορούν να αφήνονται μόνοι και εκτεθειμένοι σε ένα σχολείο που η Πολιτεία έχει συχνά εγκαταλείψει. Καλούνται καθημερινά να διαχειριστούν παιδαγωγικές δυσκολίες, κοινωνικές εντάσεις, οικογενειακά προβλήματα, ζητήματα παραβατικότητας, μαθησιακές ανάγκες και φαινόμενα αποκλεισμού, χωρίς τα απαραίτητα εργαλεία. Αυτό δεν είναι συμπερίληψη. Είναι μετακύλιση ευθύνης.

Η ψυχική υγεία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της σχολικής ζωής. Η παρουσία ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών χρειάζεται να συνδέεται με οργανωμένες παρεμβάσεις πρόληψης της βίας, ενίσχυσης των σχέσεων και έγκαιρης αναγνώρισης των δυσκολιών, με συμβουλευτική υποστήριξη των εκπαιδευτικών και των οικογενειών και με σαφείς διαδρομές παραπομπής στις δημόσιες υπηρεσίες ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων. Η υποστήριξη πρέπει να παρέχεται χωρίς στιγματισμό και με σεβασμό στην εμπιστευτικότητα, ώστε κάθε παιδί να μπορεί να ζητήσει βοήθεια και να αισθάνεται ότι ανήκει στη σχολική κοινότητα.

Η προοδευτική απάντηση δεν είναι ούτε η συλλογική ενοχοποίηση των παιδιών και των κοινοτήτων τους ούτε η ενοχοποίηση των εκπαιδευτικών που εργάζονται σε εξαιρετικά απαιτητικές συνθήκες. Η προοδευτική απάντηση είναι ένα ισχυρό δημόσιο σχολείο, με δίκαιο πλαίσιο για όλους: προστασία των παιδιών, σεβασμό στους εκπαιδευτικούς, στήριξη των οικογενειών, σαφείς διαδικασίες και ενεργή παρουσία της Πολιτείας.

Η αναγνώριση των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί δεν αναιρεί την υποχρέωση προστασίας κάθε παιδιού από τη βία και την ταπείνωση. Κάθε αναφορά χρειάζεται έγκαιρη και αμερόληπτη διερεύνηση, με προστασία των εμπλεκόμενων παιδιών, δίκαιες διαδικασίες και ουσιαστική υποστήριξη της σχολικής κοινότητας.

Το ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής δεσμεύεται Προγραμματικά για  δημόσια και δωρεάν Παιδεία με επαρκή χρηματοδότηση, έγκαιρη στελέχωση, μόνιμους διορισμούς για τις πραγματικές ανάγκες της Εκπαίδευσης, ενίσχυση των ΕΔΥ με σταθερή, καθημερινή παρουσία Ψυχολόγου και Κοινωνικού Λειτουργού σε κάθε σχολείο, πλήρη Παράλληλη Στήριξη, ισχυρή Ειδική Αγωγή, ουσιαστική Επιμόρφωση και θεσμική στήριξη του έργου των εκπαιδευτικών.

Η στήριξη του μαθητή και η στήριξη του εκπαιδευτικού είναι αδιαίρετες. Δεν υπάρχει Συμπεριληπτικό Σχολείο όταν το παιδί μένει χωρίς υποστήριξη, το σχολείο χωρίς χρηματοδότηση και στελέχωση και ο εκπαιδευτικός χωρίς εργαλεία, επιστημονική βοήθεια, εργασιακή ασφάλεια και θεσμική κάλυψη.

Η ένταξη των Ρομά και κάθε ευάλωτης ομάδας απαιτεί Εθνικό Σχέδιο, διατομεακή συνεργασία, πρόληψη, σταθερή φοίτηση και σύνδεση με την τοπική κοινότητα. Η συμπερίληψη δεν χτίζεται με εγκατάλειψη ούτε με καταγγελίες ούτε με αποκλεισμό. Χτίζεται με ευθύνη, γνώση, διεπιστημονικότητα, συνεργασία και, κυρίως, Πολιτική βούληση.