«Αναβάθμιση του Αεροδρομίου Καλαμάτας με διαφάνεια και λογοδοσία, όχι με λευκή επιταγή 40 ετών»
Την ανάγκη αναβάθμισης του Διεθνούς Αερολιμένα Καλαμάτας, αλλά με σαφείς δεσμεύσεις, ουσιαστικό κοινοβουλευτικό έλεγχο και πλήρη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος, ανέδειξε η Βουλευτής Λασιθίου και Εισηγήτρια της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Κατερίνα Σπυριδάκη, κατά την τοποθέτησή της στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής.
Η συζήτηση αφορούσε το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την κύρωση της Σύμβασης Παραχώρησης του δικαιώματος διοίκησης, διαχείρισης, λειτουργίας, ανάπτυξης, επέκτασης, συντήρησης και εκμετάλλευσης του Διεθνούς Αερολιμένα Καλαμάτας «Καπετάν Βασίλης Κωνσταντακόπουλος».
Η κα Σπυριδάκη ξεκαθάρισε ότι το ΠΑΣΟΚ αναγνωρίζει πλήρως την ανάγκη αναβάθμισης του αεροδρομίου και τη σημασία που μπορεί να έχει για την τουριστική και οικονομική ανάπτυξη ολόκληρης της Πελοποννήσου. Υπογράμμισε, όμως, ότι η αναπτυξιακή αναγκαιότητα δεν μπορεί να μετατρέπεται σε άλλοθι για την άκριτη αποδοχή μιας εξαιρετικά σύνθετης και μακροχρόνιας Σύμβασης, χωρίς επαρκή χρόνο μελέτης και χωρίς πλήρη πρόσβαση στα κρίσιμα οικονομικά στοιχεία.
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η κριτική της για την κυβερνητική επιλογή να κατατεθεί μία Σύμβαση περίπου 1.500 σελίδων το βράδυ της Παρασκευής και να ξεκινήσει η συζήτησή της στην Επιτροπή το πρωί της αμέσως επόμενης Δευτέρας.
Όπως χαρακτηριστικά τόνισε: «Δεν μιλάμε για την ανάγκη αξιοποίησης του αεροδρομίου. Μιλάμε για μια σύμβαση “μαμούθ” των 1.500 σελίδων που κατατέθηκε Παρασκευή βράδυ και σήμερα, Δευτέρα πρωί, εμείς συζητάμε την πρώτη Επιτροπή.»
Η Βουλευτής Λασιθίου υπογράμμισε ότι μια τέτοια διαδικασία δεν επιτρέπει πραγματικό κοινοβουλευτικό έλεγχο και δεν συνάδει με τις αρχές της ορθής νομοθέτησης και του σεβασμού προς την κοινοβουλευτική δημοκρατία.
«Το γεγονός ότι μια τόσο σημαντική Σύμβαση την καταθέτετε “άγρια ξημερώματα” και δίνετε μόνο δύο εικοσιτετράωρα προθεσμία για να τη διαβάσουμε, προφανώς και δεν είναι καθόλου καλό ξεκίνημα. Υποδηλώνει ότι η κυβερνητική κρυψίνοια είναι μεγαλύτερη ακόμα και από αυτή του Υπερταμείου.»
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής της αποτέλεσε η διαχρονική απουσία ουσιαστικής λογοδοσίας του Υπερταμείου προς το Ελληνικό Κοινοβούλιο. Η κα Σπυριδάκη υπενθύμισε τις δηλώσεις που έκανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης το 2016, όταν ως Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης χαρακτήριζε τη δημιουργία του Υπερταμείου «άνευ προηγουμένου απώλεια εθνικής κυριαρχίας» και κατήγγελλε την απουσία κοινοβουλευτικού ελέγχου.
Δέκα χρόνια αργότερα και έπειτα από επτά χρόνια διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, όπως επισήμανε, όχι μόνο δεν περιορίστηκαν οι αρμοδιότητες του Υπερταμείου, αλλά μεταβιβάστηκαν σε αυτό πρόσθετα περιουσιακά στοιχεία και νέες αρμοδιότητες, χωρίς να ενισχυθεί η διαφάνεια και η λογοδοσία του.
«Αυξήθηκε, τουλάχιστον, η κοινοβουλευτική λογοδοσία του Υπερταμείου που ζήτησε ο ίδιος ο κ. Κυριάκος Μητσοτάκης; Προφανέστατα και όχι. Αν συνεχιστεί η δική σας πρακτική, το Υπερταμείο θα διαχειρίζεται τη δημόσια περιουσία έως το 2115, χωρίς να λογοδοτήσει ποτέ στη Βουλή.»
Η κα Σπυριδάκη αναφέρθηκε και στο αίτημα που έχει καταθέσει το ΠΑΣΟΚ από τις 25 Φεβρουαρίου για την κλήση της διοίκησης του Υπερταμείου στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων, προκειμένου να αξιολογηθεί συνολικά το έργο, οι επιλογές και οι προτεραιότητές του.
«Δεν μπορεί το Υπερταμείο να αποθεώνεται σε συνέδρια, αλλά να μην έχει έρθει, να μην τολμάει να έρθει στη Βουλή των Ελλήνων.»
Παράλληλα, έφερε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα προς αποφυγή την παράταση της Σύμβασης του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, η οποία είχε αρχικά αποτιμηθεί στα 484 εκατομμύρια ευρώ, αλλά το τίμημα υπερδιπλασιάστηκε μετά την παρέμβαση και τον έλεγχο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Το προηγούμενο αυτό, όπως εξήγησε, αποδεικνύει ότι οι χρηματοοικονομικοί σύμβουλοι, οι ανεξάρτητοι εκτιμητές και ο προσυμβατικός έλεγχος δεν αποτελούν από μόνοι τους απόλυτη εγγύηση για την προστασία του Δημοσίου.
«Το συμπέρασμα που βγαίνει από το παράδειγμα προς αποφυγή είναι ότι ούτε οι χρηματοοικονομικοί σύμβουλοι και τα μοντέλα τους ούτε οι ανεξάρτητοι εκτιμητές ούτε ο προσυμβατικός έλεγχος από το Ελεγκτικό Συνέδριο στεγανοποιούν πλήρως το δημόσιο συμφέρον.»
Η Βουλευτής του ΠΑΣΟΚ αναγνώρισε ότι το Αεροδρόμιο Καλαμάτας χρειάζεται αναβάθμιση και αξιοποίηση, παραλληλίζοντας την αναπτυξιακή του σημασία με τις δυνατότητες του μικρού, αλλά κρίσιμου για την Ανατολική Κρήτη, αεροδρομίου της Σητείας.
«Σαφώς και αναγνωρίζουμε την ανάγκη για αναβάθμιση του αεροδρομίου. Πόσο μάλλον εγώ, καταγόμενη από το Λασίθι και έχοντας στην περιφέρειά μου τη Σητεία, που έχει ένα μικρό αεροδρόμιο το οποίο δεν έχει αξιοποιηθεί και όλοι αντιλαμβανόμαστε τι προστιθέμενη αξία θα έδινε στην περιοχή η αξιοποίησή του.»
Ωστόσο, η ίδια έθεσε μια σειρά από κρίσιμα ερωτήματα για τη Σύμβαση, η οποία προβλέπει διάρκεια παραχώρησης σαράντα ετών, με δυνατότητα διαπραγμάτευσης επιπλέον δέκα ετών, αρχική προκαταβολή 45 εκατομμυρίων ευρώ, μεταβλητό αντάλλαγμα 0,1% των εσόδων, συμμετοχή του Υπερταμείου στην κοινοπραξία και δημόσια χρηματοδοτική συμβολή στα έργα.
Το βασικό ερώτημα, όπως τόνισε, είναι εάν οι χρηματοοικονομικές παραδοχές της Σύμβασης προστατεύουν πραγματικά το Δημόσιο. Ζήτησε απαντήσεις για το εξοφλητικό επιτόκιο που χρησιμοποιήθηκε, τις προβλέψεις επιβατικής κίνησης και τον τρόπο με τον οποίο ενσωματώθηκαν στο μοντέλο η ανάπτυξη της Costa Navarino, οι νέες τουριστικές επενδύσεις και η προοπτική της Καλαμάτας να αποτελέσει αεροπορική πύλη ολόκληρης της Πελοποννήσου.
«Το πραγματικό ερώτημα είναι πώς διασφαλίζεται το δημόσιο συμφέρον. Πώς διασφαλίζεται ότι δεν χρησιμοποιήθηκε υπερβολικά υψηλό εξοφλητικό επιτόκιο, το οποίο μειώνει τεχνικά την παρούσα αξία της προκαταβολής; Έχουν ενσωματωθεί πλήρως η ανάπτυξη της Costa Navarino, οι τουριστικές επενδύσεις, η αύξηση του τουρισμού και η δυνατότητα της Καλαμάτας να λειτουργήσει ως αεροπορική πύλη ολόκληρης της Πελοποννήσου;»
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στην αύξηση των αερολιμενικών τελών, καθώς η Σύμβαση προβλέπει ανώτατη μέση απόδοση ανά αναχωρούντα επιβάτη 15 ευρώ πριν από την ολοκλήρωση των έργων και 20 ευρώ μετά. Όπως σημείωσε, χρειάζονται αξιόπιστες απαντήσεις για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η αύξηση αυτή στη συνδεσιμότητα και την επιβατική κίνηση του αεροδρομίου.
Παράλληλα, αμφισβήτησε εάν υπήρξε ουσιαστικός ανταγωνισμός στη διαγωνιστική διαδικασία. Παρότι τον Δεκέμβριο του 2022 είχαν κατατεθεί τέσσερις φάκελοι εκδήλωσης ενδιαφέροντος, τελικά υποβλήθηκε μόνο μία δεσμευτική προσφορά.
Η κα Σπυριδάκη έθεσε επίσης ζήτημα δεσμευτικότητας του συνολικού επενδυτικού προγράμματος των 125 εκατομμυρίων ευρώ, επισημαίνοντας ότι δεν προκύπτει σαφής νομική υποχρέωση για το σύνολό του, πέραν των λεγόμενων «επικείμενων έργων».
Για την ουσιαστική αξιολόγηση της Σύμβασης ζήτησε να χορηγηθούν στη Βουλή η εγκριτική πράξη 227/2025 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου και η έκθεση του ανεξάρτητου αξιολογητή.
Κλείνοντας, η Κατερίνα Σπυριδάκη υπογράμμισε ότι η αναβάθμιση των αεροδρομίων και των κρίσιμων υποδομών της χώρας είναι απαραίτητη, αλλά πρέπει να πραγματοποιείται με διαφάνεια, πραγματικό ανταγωνισμό, δεσμευτικές επενδυτικές υποχρεώσεις και συνεχή κοινοβουλευτική λογοδοσία.
«Θα σας καλέσω ξανά να σεβαστείτε την κοινοβουλευτική διαδικασία και την κοινοβουλευτική δημοκρατία, έτσι για αλλαγή.»
