ΕΛΛΑΔΑ 2.0 και Ταμείο Ανάκαμψης: Η μεγάλη χαμένη ευκαιρία για την Έρευνα και την Καινοτομία (ΣΠΟΤ)

Τίποτα δεν συνδέεται περισσότερο με την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, τη βιώσιμη ανάκαμψη και το μέλλον μίας χώρας από την επένδυση στην έρευνα και στην καινοτομία. Κανονικά ένα εθνικό σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που έχει στη διάθεσή του ένα πρωτόγνωρο αριθμό δισεκατομμυρίων ευρώ (36) ακριβώς για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα της χώρας, θα έπρεπε να επιφέρει επανάσταση στους τομείς που συνδέονται άμεσα με την επιστημονική παραγωγή, την καινοτομία και τη συγκράτηση του νέου επιστημονικού δυναμικού στην Ελλάδα.

Δυστυχώς, ούτε αυτό έγινε με το “Ελλάδα 2.0”. Αντίθετα, είχαμε ανικανότητα, αδιαφάνεια και απεντάξεις, που υπονομεύουν, όπως κατήγγειλε επανειλημμένα το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, την κρίσιμη για τη χώρα ερευνητική προσπάθεια αλλά και την εμπιστοσύνη των νέων ανθρώπων απέναντι στην ίδια την Πολιτεία, σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το πρόβλημα της φυγής νέων επιστημόνων στο εξωτερικό.

Μετά το πρώτο σποτ για την κυβερνητική ανικανότητα στο πλαίσιο του ΤΑΑ αναφορικά με ζωτικά έργα άρδευσης και ύδρευσης, μετά το δεύτερο σποτ που αναδείκνυε μερικές μόνο από τις κρίσιμες εκπτώσεις της κυβέρνησης σε θέματα πολιτικής προστασίας, το τρίτο σποτ που δίνουμε σήμερα στη δημοσιότητα αφορά στα ελληνικά πανεπιστήμια και συγκεκριμένα έργα επένδυσης στην έρευνα και την καινοτομία (επισκέπτες καθηγητές, βιομηχανικά διδακτορικά, Trust Your Stars) που έμειναν εκτός Ταμείου Ανάκαμψης.    

Είναι πράγματα για τα οποία δεν θα ακούσετε ποτέ να μιλάει η κυβέρνηση. Μιλάμε όμως εμείς.

Εδώ μπορείτε να παρακολουθήσετε το σποτ: https://www.youtube.com/watch?v=igU94ClHU3s

*Περισσότερες πληροφορίες

Το ΠΑΣΟΚ και ο υπεύθυνος ΚΤΕ Ταμείου Ανάκαμψης του Κινήματος, Παύλος Γερουλάνος, μελέτησαν εξαντλητικά τα κείμενα του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας “Ελλάδα 2.0” και εκπόνησαν «Συγκριτική Μελέτη Μέτρων ΤΑΑ – πριν και μετά», συγκρίνοντας το αρχικό κείμενο του “Ελλάδα 2.0” με το σημερινό, μετά τις αλλεπάλληλες αναθεωρήσεις του προς τα κάτω από την κυβέρνηση.

Επειδή όλη η Συγκριτική Μελέτη βασίζεται λέξη – λέξη σε κείμενα της ίδιας της ελληνικής κυβέρνησης, την καλούμε να απαντήσει για το αν ισχύουν και πώς δικαιολογεί τις εκπτώσεις ή και απεντάξεις που ζήτησε η ίδια σε κάθε μέτρο του “Ελλάδα 2.0”.Δεν είναι μόνο ότι έφτιαξαν ένα κακό και ανεπαρκές για τη χώρα σχέδιο για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, χωρίς διαβούλευση, χωρίς εθνικό σχεδιασμό. Είναι και ότι αποδείχθηκαν ανίκανοι να εφαρμόσουν ακόμα και αυτό το κακό σχέδιο. Το “Ελλάδα 2.0” είναι το τεκμήριο αποτυχίας και αναποτελεσματικότητας του δήθεν επιτελικού κράτους.

Συγκεκριμένα, το αρχικό Ελλάδα 2.0 προέβλεπε μεταξύ άλλων τα εξής για την έρευνα και την «αριστεία» στα δημόσια πανεπιστήμια μέχρι το 2025 με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης:

1. Πρόγραμμα χρηματοδότησης (επισκέπτες καθηγητές) για κίνητρα σε 250 διακεκριμένους ακαδημαϊκούς ξένων πανεπιστημίων να συνεργαστούν με ελληνικά πανεπιστήμια. Αρχικός προϋπολογισμός: 60 εκατομμύρια ευρώ.

2. Χρηματοδότηση 249 βιομηχανικών διδακτορικών προγραμμάτων διάρκειας τριών ετών σε συνεργασία με εταιρείες του ιδιωτικού τομέα. Αρχικός προϋπολογισμός: 22 εκατομμύρια ευρώ.

3. Παροχή χρηματοδότησης σε 50 ερευνητές και 62 ομάδες ερευνητών βάσει κριτηρίων αριστείας – Πρόγραμμα «Trust your Stars». Αρχικός προϋπολογισμός: 97 εκατομμύρια ευρώ.

Και τα 3 αφορούσαν την έρευνα και την καινοτομία.

Και τα 3 αφορούσαν τα ελληνικά πανεπιστήμια.

Και τα 3 αφορούσαν το μέλλον και τη βιώσιμη ανάκαμψη της χώρας.

Και τα 3 απεντάχθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Αναλυτικά στοιχεία από τη «Συγκριτική Μελέτη Μέτρων ΤΑΑ – πριν και μετά» για το μέτρο 16289 με τίτλο «Στρατηγική αριστείας στα πανεπιστήμια και καινοτομία»:

Μέτρο 16289 – Μεταρρύθμιση: Στρατηγική αριστείας στα πανεπιστήμια και καινοτομία

Τι προβλεπόταν αρχικά (Ιούλιος 2021)

“Trust your stars”… Το αρχικό κείμενο του “Ελλάδα 2.0” ήταν αναλυτικότατο και ιδιαίτερα φιλόδοξο στο σημαντικό αυτό μέτρο. Συγκεκριμένα προέβλεπε: «Η μεταρρύθμιση αποσκοπεί στην ενίσχυση των ερευνητικών επιδόσεων και της εξωστρέφειας των ελληνικών πανεπιστημίων…καθώς και στη βελτίωση της ποιότητας και της συνάφειας της εκπαίδευσης που προσφέρεται στους σπουδαστές με την αγορά εργασίας. Συγκεκριμένα, η μεταρρύθμιση προβλέπει α) πρόγραμμα χρηματοδότησης 70 ερευνητικών έργων (ομάδες ερευνητικής αριστείας) με στόχο να δοθούν κίνητρα σε εξέχοντες εθνικούς ή διεθνείς ακαδημαϊκούς για την εκτέλεση καινοτόμων και συνεργατικών ερευνητικών έργων με εταιρείες του ιδιωτικού τομέα στην Ελλάδα· β) πρόγραμμα χρηματοδότησης (επισκέπτες καθηγητές) που παρέχει κίνητρα σε 250 διακεκριμένους ακαδημαϊκούς ξένων πανεπιστημίων ή ερευνητικών ιδρυμάτων, το οποίο απευθύνεται κυρίως σε πανεπιστήμια εκτός ΕΕ, προκειμένου να συνεργαστούν με ελληνικά πανεπιστήμια για μέγιστη περίοδο τριών ετών και να συμμετάσχουν σε σχέδια συνεργατικής έρευνας με εταιρείες του ιδιωτικού τομέα από την Ελλάδα ή το εξωτερικό· γ) την αναβάθμιση των ερευνητικών και εκπαιδευτικών υποδομών επιλεγμένων ελληνικών πανεπιστημίων και πανεπιστημιακών μονάδων εφαρμοσμένων επιστημών και τεχνολογίας· δ) τη χρηματοδότηση 249 βιομηχανικών διδακτορικών προγραμμάτων διάρκειας τριών ετών σε συνεργασία με εταιρείες του ιδιωτικού τομέα· ε) την παροχή χρηματοδότησης σε μεμονωμένους ερευνητές ή ομάδες ερευνητών βάσει κριτηρίων αριστείας· στ) τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης του Πιστοποιητικού Εκπαιδευτή, το οποίο είναι ένα πρόγραμμα για την πιστοποίηση της παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας των σχολικών εκπαιδευτών (εξάμηνη παρακολούθηση μαθημάτων σε πανεπιστήμιο και εξάμηνη διδασκαλία σε σχολεία στο πλαίσιο δοκιμαστικής πρακτικής άσκησης για 30.000 υποψήφιους εκπαιδευτικούς) και ζ) τον ψηφιακό μετασχηματισμό του εθνικού Δικτύου Ελληνικών Βιβλιοθηκών. Η υλοποίηση της μεταρρύθμισης θα ολοκληρωθεί έως τις Τετάρτη, 31 Δεκεμβρίου 2025».

Ως προς τα ορόσημα το αρχικό “Ελλάδα 2.0” προέβλεπε τα εξής:

α) Ορόσημο 147 (μέχρι τέλη 2023): «Πανεπιστήμια αριστείας: ανάθεση σύμβασης με τα επιλεγμένα πανεπιστήμια για την αναβάθμιση και βελτίωση των ερευνητικών και εκπαιδευτικών υποδομών τους (όπως εξοπλισμός ή ερευνητικά εργαστήρια), την επέκταση σε νέους ερευνητικούς τομείς και τη βελτίωση της παρεχόμενης κατάρτισης. Στόχος είναι η ενίσχυση των ελπιδοφόρων πανεπιστημίων και πανεπιστημιακών μονάδων εφαρμοσμένων επιστημών και τεχνολογίας και η αύξηση της ανταγωνιστικότητάς τους στις διεθνείς κατατάξεις. Στρατηγική αριστείας στα πανεπιστήμια και καινοτομία: Ανάθεση συμβάσεων για 70 συνεργατικά ερευνητικά έργα μεταξύ των πανεπιστημίων και του ιδιωτικού τομέα στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για τις ομάδες ερευνητικής αριστείας και την αριστεία».

β) Ορόσημο 150 (μέχρι τέλη 2025): «Ολοκλήρωση της πρωτοβουλίας «Επισκέπτες Καθηγητές» και αξιολόγησή της».

γ) Ορόσημο 151 (μέχρι τέλη 2025): «Ολοκλήρωση, χρηματοοικονομικό κλείσιμο και αξιολόγηση 50 έργων μεμονωμένων ερευνητών και 62 συνεργατικών ερευνητικών έργων («Trust your Stars»)».  

Τι προβλέπεται τώρα

Προσέξτε πώς έχει γειωθεί πλέον τελείως η περιγραφή του μέτρου στο “Ελλάδα 2.0”: «Στόχος του μέτρου είναι η ενίσχυση των ερευνητικών επιδόσεων και της εξωστρέφειας των ελληνικών πανεπιστημίων. Η μεταρρύθμιση συνίσταται σε συνεργατικά ερευνητικά έργα για ελληνικά πανεπιστήμια και σε εγκριτικές αποφάσεις για μεταπτυχιακά προγράμματα.»

Τα δε ορόσημα έχουν πλέον ως εξής:

α) Ορόσημο 147: «Έκδοση των εγκριτικών αποφάσεων από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού για την αναβάθμιση και βελτίωση των ερευνητικών και εκπαιδευτικών υποδομών (π.χ. εξοπλισμός ή ερευνητικά εργαστήρια), την επέκταση σε νέους ερευνητικούς τομείς και τη βελτίωση της παρεχόμενης κατάρτισης των επιλεγμένων πανεπιστημίων. Έκδοση των εγκριτικών αποφάσεων του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού για 70 συνεργατικά ερευνητικά έργα μεταξύ των πανεπιστημίων και του ιδιωτικού τομέα στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για τις συμπράξεις ερευνητικής αριστείας».

β) Ορόσημο 150: «α) Εκτέλεση 70 συνεργατικών ερευνητικών έργων (συμπράξεις ερευνητικής αριστείας) για ακαδημαϊκούς με εταιρείες του ιδιωτικού τομέα. β) Εκτέλεση έργων σχετικών με υποδομές των ελληνικών πανεπιστημίων που επιλέχθηκαν στο πλαίσιο του μέτρου. γ) Έκδοση εγκριτικών αποφάσεων για τη χρηματοδότηση 35 κοινών και/ή διπλών μεταπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών με πανεπιστήμια της αλλοδαπής». Δεν υπάρχει αναφορά στο πρόγραμμα «Επισκέπτες Καθηγητές».

γ) Το ορόσημο 151 (“Trust your stars”) έχει διαγραφεί πλήρως από το “Ελλάδα 2.0”. 

Συμπέρασμα: Εκτεταμένη – και εμβληματική – μείωση αρχικού στόχου μέτρου. Σημειώνεται επίσης πως πέρα από την απένταξη του “Trust your stars”, με άλλες δύο κυβερνητικές αποφάσεις στις 28/04/2026 αφαιρέθηκαν από το ΤΑΑ δύο ακόμα έργα στο πλαίσιο του μέτρου και συγκεκριμένα το ««SUB1.2. Επισκέπτες Καθηγητές/Επισκέπτες Ερευνητές» καθώς και το «Sub3. Βιομηχανικά Διδακτορικά / Industrial PhD».