Πάρις Κουκουλόπουλος: «Να στηριχθούν οι Δήμοι στην κάλυψη της ιδίας συμμετοχής τους σε ευρωπαϊκά προγράμματα»

Κοινοβουλευτική παρέμβαση πραγματοποίησε ο Πάρις Κουκουλόπουλος, Αντιπρόεδρος της Βουλής & Βουλευτής Κοζάνης του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, διεκδικώντας «τη στήριξη των Δήμων, καθώς και των νομικών τους προσώπων, προκειμένου να είναι σε θέση να καλύπτουν την ιδία συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα με σημαντική προστιθέμενη αξία στην αναβάθμιση της καθημερινότητας των τοπικών κοινωνιών».  

Ειδικότερα, ο Υπεύθυνος ΚΤΕ Οικονομικών, με Ερώτηση που κατέθεσε προς τα Υπουργεία Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών και Εσωτερικών, τα καλεί να αποδεχθούν τις προτάσεις που από κοινού υπέβαλαν επτά Δήμοι της Χώρας (ανάμεσά τους ο Δήμος Κοζάνης), οι οποίοι συμμετέχουν σε ευρωπαϊκό πρόγραμμα με χρηματοδότηση από το European Urban Initiative (EUI), όπου το ποσοστό χρηματοδότησης είναι 80% και το υπόλοιπο πρέπει να καλυφθεί από ιδία συμμετοχή.

ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ:

Η στήριξη των Δήμων, καθώς και των νομικών τους προσώπων, προκειμένου να είναι σε θέση να καλύπτουν την ιδία συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα με σημαντική προστιθέμενη αξία στην αναβάθμιση της καθημερινότητας των τοπικών κοινωνιών, αποτελεί αναμφίβολα μια κρίσιμη παράμετρο που χρήζει προτεραιοποίησης στις σχέσεις Κεντρικού Κράτους – Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Σύμφωνα με ενημέρωση που μου περιήλθε από πρώην συναδέλφους μου Αιρετούς της Πρωτοβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το θέμα έρχεται επιτακτικά στο προσκήνιο  χάρη στην κοινή πρωτοβουλία που ανέλαβαν επτά Δήμοι, οι οποίοι συμμετέχουν σε ευρωπαϊκό πρόγραμμα με χρηματοδότηση από το European Urban Initiative (EUI), του οποίου το ποσοστό χρηματοδότησης είναι 80% και το υπόλοιπο πρέπει να καλυφθεί από ιδία συμμετοχή.

Συγκεκριμένα, πρόκειται (σε αλφαβητική σειρά) για τους Δήμους Αθηναίων, Αιγάλεω, Ελληνικού – Αργυρούπολης, Καλλιθέας, Κηφισιάς, Κοζάνης και Μοσχάτου – Ταύρου, οι οποίοι από κοινού απέστειλαν Επιστολή για το θέμα προς το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών. Στόχος είναι να θεσπιστεί μια πάγια διαδικασία σε όλα τα χρηματοδοτικά εργαλεία που απαιτούν ιδία συμμετοχή. 

  Αναλυτικότερα, στα πλαίσια του χρηματοδοτικού εργαλείου European Urban Initiative πολλοί Δήμοι της Χώρας υλοποιούν δράσεις για το αστικό περιβάλλον:

• Ο Δήμος Αθηναίων είναι η αστική αρχή στο πρόγραμμα με τίτλο: Cooling Havens – Cooling Havens: Water-Powered Neighborhood Cooling and Engagement Stations.

Η ιδία συμμετοχή στο σύνολό της είναι: 3.106.875,88 €. Τα έργα έχουν ποσοστό συγχρηματοδότησης 80% από το EUI και 20% ιδία συμμετοχή για όλους τους εταίρους.

Η συμμετοχή των Δήμων, αλλά και των Αναπτυξιακών τους Οργανισμών, σε διάφορα ευρωπαϊκά Προγράμματα όπως το European Urban Initiative (INTERREG, LIFE, HORIZON, Climate Neutral & Smart Cities (European Mission), δημιουργεί δυσκολίες στην κάλυψη της ιδίας συμμετοχής, όπου αυτή δεν καλύπτεται μέσω του ΑΠΔΕ.

Το European Urban Initiative είναι ένα χρηματοδοτικό εργαλείο που αξιοποιεί πόρους του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ – ERDF), θεωρείται ανταγωνιστικό πρόγραμμα (όπως π.χ. τα HORIZON, LIFE και όχι συγχρηματοδοτούμενο, όπως τα INTERREG, URBACT) δεν έχει, όμως, ακόμα Ειδική Υπηρεσία για τη διαχείρισή του σε εθνικό επίπεδο, όπως αντίστοιχα έχει το INTERREG, ούτε υπάρχει ειδική (χωριστή) αναφορά του στη σελ.27 της αριθμ. 3119/11.8.2025 Εγκυκλίου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών περί σύνταξης του ΑΠΔΕ 2026 (“Εγκύκλιος Οδηγιών για την Κατάρτιση του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων 2026, τον Προγραμματισμό Δαπανών ΑΠΔΕ 2026–2029 & την Έγκριση και Χρηματοδότηση του ΑΠΔΕ 2026“, ΑΔΑ:ΡΩΑ9Η-ΡΦΗ). Εκεί αναγράφονται, μεταξύ άλλων, τα κάτωθι:

«Για την εγγραφή στο ΑΠΔΕ νέων ή/και την τροποποίηση συνεχιζόμενων έργων, για τα οποία δεν υπάρχει φορέας διαχείρισης, απαιτούνται τα ακόλουθα: Υποβολή πρότασης από τον Φορέα Χρηματοδότησης. Τεχνικό Δελτίο Έργο (εκτός από τα έργα τεχνική βοήθειας). Τυχόν ειδικότερα έγγραφα κατά περίπτωση ως ακολούθως: Για τα λοιπά κοινοτικά έργα και τις λοιπές δράσεις μεταναστευτικών ταμείων, κατά περίπτωση, συμφωνία χρηματοδότησης (grant agreement) ή απόφαση έγκρισης ή συμμετοχής από τις αρμόδιες Υπηρεσίες της Ε.Ε. (παρόμοιου τύπου απόφαση με την Απόφαση Ένταξης πράξης σε ΕΠ) και σύμφωνη γνώμη της παρ. 5 του άρθρου 9 του ν. 5140/2024, (για τα έργα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης απαιτείται ΚΥΑ έγκρισης προγραμμάτων σε εφαρμογή κανονισμών ΕΕ/ συμμετοχής σε ευρωπαϊκά προγράμματα). Για τα έργα των Λοιπών Προγραμμάτων Συνεργασίας (Interreg), σύμφωνη γνώμη από την ΕΥ INTERREG ή την ΕΥΣΣΑΕ αντίστοιχα για τα δίκτυα συνεργασίας “ESPON” και “URBACT”».

Με την κοινή τους πρωτοβουλία, λοιπόν, οι προαναφερθέντες Δήμοι προτείνουν ότι στην περίπτωση των Δήμων και των Αναπτυξιακών τους Οργανισμών μπορεί να λειτουργήσει εναλλακτικά:

• Η παρ.5 του άρθρου 9 του ν. 5140/2024: «5. Έργα που χρηματοδοτούνται από προγράμματα / πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τα οποία δεν λειτουργεί υπηρεσία με σχετικά καθήκοντα διαχείρισης, εντάσσονται στο ΑΠΔΕ κατόπιν σύμφωνης γνώμης: α) του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού, για επιβάρυνση του ΑΠΔΕ άνω του ενός εκατομμυρίου (1.000.000) ευρώ, και β) του αρμόδιου φορέα χρηματοδότησης για επιβάρυνση του ΑΠΔΕ κάτω του ενός εκατομμυρίου (1.000.000) ευρώ, πριν από την υποβολή του σχετικού αιτήματος προς τους αρμόδιους οικονομικούς φορείς».
• Η σύσταση Ειδικής Υπηρεσίας EUI (στα πρότυπα του INTERREG) ή η ανάθεση αυτής της αρμοδιότητας σε μια υφιστάμενη Ειδική Υπηρεσία (ΕΥ INTERREG, ΕΥΣΣΑΕ).
• Η γενικότερη ένταξη όλων των χρηματοδοτικών εργαλείων και πρωτοβουλιών (HORIZON EUROPE, LIFE, CERV, EUI, κλπ) στο συγχρηματοδοτούμενο ΑΠΔΕ και η εξασφάλιση μ’ αυτόν τον τρόπο της ιδίας συμμετοχής με τη διαδικασία που ακολουθείται σήμερα για τα προγράμματα INTERREG.

Δεδομένου ότι η κοινή προσπάθεια των εν λόγω Δήμων έχει ως αφετηρία την ανάγκη αξιοποίησης από την Τοπική Αυτοδιοίκηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, αποκομίζοντας έτσι τα μέγιστα για τις τοπικές κοινωνίες. Η κάλυψη από το ΑΠΔΕ, για το σκοπό αυτό, της ιδίας συμμετοχής (ανασταλτικός παράγοντας σε αρκετές περιπτώσεις), αίρει ένα σοβαρό εμπόδιο στην προσπάθεια εξασφάλισης όσο το δυνατόν περισσότερων ευρωπαϊκών προγραμμάτων, διευρύνοντας τις ωφέλειές τους προς τους συμπολίτες μας.

Δεδομένου ότι ειδικά στην περίπτωση του Δήμου Κοζάνης, αλλά και ευρύτερα της Δυτικής Μακεδονίας, απαιτείται να ληφθεί ειδική θετική μέριμνα κατά προτεραιότητα, εξαιτίας της βίαιης απολιγνιτοποίησης και των καταστροφικών συνεπειών της (όπως επανειλημμένως έχω εκτενώς αναδείξει, βλ. την αριθμ. 306/30/22.1.2025 Τροπολογία μου “Ρήτρα Δίκαιης Μετάβασης για τη Δυτική Μακεδονία”,), λαμβάνοντας υπόψη ότι μέσω των ευρωπαϊκών προγραμμάτων δίνεται η ευκαιρία απασχόλησης και απόκτησης εργασιακής εμπειρίας νέων επιστημόνων της περιοχής.

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:

1) Είναι σε γνώση σας ο εύλογος προβληματισμός που εγείρουν οι Δήμοι αναφορικά με την κάλυψη της ιδίας συμμετοχής σε ευρωπαϊκά προγράμματα και -εάν ναι- ποιες πρωτοβουλίες αναλάβατε για την άρση αυτού του εμποδίου κατά τα επτά χρόνια διακυβέρνησής σας; 

2) Σε ποιες συγκεκριμένες ενέργειες θα προχωρήσετε και εντός ποιου χρονοδιαγράμματος, στην κατεύθυνση των προτάσεων που αναλυτικά, εμπεριστατωμένα και με εύστοχη επιχειρηματολογία από κοινού προτείνουν οι ανωτέρω Δήμοι, προκειμένου να επιτευχθεί μια μόνιμη, ρεαλιστική και βιώσιμη λύση για την κάλυψη της ιδίας συμμετοχής των Ο.Τ.Α. στα ευρωπαϊκά προγράμματα;

Ο Ερωτών Βουλευτής

Κουκουλόπουλος Παρασκευάς (Πάρις)