Κοινή Ανακοίνωση Τομεα Ενέργειας και Δικτύου Συνεταιρισμών & Κοινωνικής Οικονομίας ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής Για την Ημέρα Ενεργειακών Κοινοτήτων – 22 Μαΐου
Η καθιέρωση της 22ας Μαΐου ως Ημέρας Ενεργειακών Κοινοτήτων αποτελεί μια πραγματική γιορτή για την ενεργειακή δημοκρατία.
Οι Ενεργειακές Κοινότητες είναι ένας σύγχρονος συμμετοχικός θεσμός, μέσω του οποίου πολίτες, δήμοι, αγρότες και τοπικές επιχειρήσεις μπορούν να παράγουν, να συμψηφίζουν και να διαχειρίζονται τη δική τους καθαρή ενέργεια. Συνεταιριστικά σχήματα που μειώνουν το ενεργειακό κόστος, αντιμετωπίζουν την ενεργειακή φτώχεια στην πράξη, στηρίζουν τον πρωτογενή τομέα και θωρακίζουν τις τοπικές κοινωνίες απέναντι στις κρίσεις.
Στην Ευρώπη αναπτύσσονται ταχύτατα, με πάνω από 8.000 ενεργά σχήματα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσα από το σχέδιο «Citizens Energy Package» και την πρωτοβουλία «Accelerate EU», αναγνωρίζει τις Ενεργειακές Κοινότητες ως βασικό πυλώνα, θέτοντας τον φιλόδοξο στόχο δεκαπλασιασμού της ισχύος τους έως το 2030. Η νέα ευρωπαϊκή πολιτική αναγνωρίζει ότι η ενεργειακή ασφάλεια, η προστασία των πολιτών από τις κρίσεις καυσίμων, η μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενη ενέργεια και η κοινωνικά δίκαιη μετάβαση δεν μπορούν να επιτευχθούν χωρίς την ενεργή συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, των δήμων, των αγροτών και των πολιτών στην παραγωγή και διαχείριση της ενέργειας.
Στην Ελλάδα, ωστόσο, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας εχει κινηθεί προς την ακριβώς αντίθετη κατευθυνση. Αντί να αξιοποιήσει τον θεσμό ως εργαλείο κοινωνικής συνοχής και ενεργειακής ασφάλειας, οικοδόμησε μια πολιτική κομμένη και ραμμένη στα μέτρα των λίγων και ισχυρών:
- Παραχώρησε τον ηλεκτρικό χώρο στα μεγάλα συμφέροντα, με απόλυτη προτεραιότητα πρόσβασης στο δίκτυο, ενώ κατεδίκασε τις Ενεργειακές Κοινότητες στην τελευταία σειρά αναμονής.
- Αφαίρεσε κρίσιμα κίνητρα, δυσχέρανε το πλαίσιο σύστασής τους και περιόρισε ουσιαστικά τη δυνατότητα ενεργειακού συμψηφισμού.
- Άφησε να χαθούν πολύτιμα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης για τις Περιφέρειες της χώρας, ενω το πολυδιαφημισμένο πρόγραμμα «Απόλλων» παραμένει μετέωρο.
Το αποτέλεσμα είναι ορατό: χιλιάδες πολίτες και τοπικοί φορείς αποκλεισμένοι από την ενεργειακή μετάβαση, την ώρα που το ενεργειακό κόστος πιέζει ασφυκτικά νοικοκυριά και παραγωγή. Είναι η πολιτική επιλογή της συγκέντρωσης ισχύος έναντι της κοινωνικής συμμετοχής — των υπερκερδών έναντι της ενεργειακής δικαιοσύνης.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει μια εντελώς διαφορετική πολιτική. Η χώρα χρειάζεται:
- Πραγματική στήριξη των Ανοιχτών Ενεργειακών Κοινοτήτων ευρείας κοινωνικής βάσης
- Προτεραιότητα στον ενεργειακό συμψηφισμό για νοικοκυριά, δήμους, αγρότες και μικρές επιχειρήσεις
- Εξασφάλιση ηλεκτρικού χώρου για έργα κοινωνικού χαρακτήρα
- Ισχυρά χρηματοδοτικά εργαλεία και αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων με κοινωνικά κριτήρια
- Ενίσχυση της αποκεντρωμένης παραγωγής, της αποθήκευσης και των έξυπνων δικτύων
- Διαφάνεια και απλοποίηση στις διαδικασίες σύνδεσης
- Ουσιαστικό ρόλο για την αυτοδιοίκηση, τους συνεταιρισμούς, τους ΤΟΕΒ και την κοινωνική οικονομία
- Ουσιαστική συμμετοχή πολιτών και αυτοδιοίκησης για την ενίσχυση της κοινωνικής οικονομίας
Η πράσινη μετάβαση ή θα είναι δίκαιη, δημοκρατική και κοινωνικά ανταποδοτική, ή θα γίνει ακόμη ένα πεδίο συγκέντρωσης ισχύος και υπερκερδών. Το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής δεσμεύεται: η πολιτική αλλαγή σημαίνει περισσότερη ενεργειακή δημοκρατία — ενέργεια στα χέρια των πολλών, όχι στα χαρτοφυλάκια των λίγων.
