Σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης οι μικρομεσαίοι παραγωγοί φωτοβολταϊκών: Άμεσος κίνδυνος οικονομικού αφανισμού λόγω περικοπών και μηδενικών τιμών

Σε μια κρίσιμη παρέμβαση για το μέλλον χιλιάδων μικρομεσαίων επενδυτών στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας προχώρησαν οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, κ. Ιωάννης Τσίμαρης(Βουλευτής Ιωαννίνων) και κ. Φραγκίσκος Παρασύρης(Βουλευτής Ηρακλείου και Κοινοβουλευτικός Υπεύθυνος Τομέα Ενέργειας), με αφορμή το σχετικό έγγραφο του Επιμελητηρίου Ιωαννίνων. Με κοινή τους ερώτηση προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αναδεικνύουν το οικονομικό αδιέξοδο και τον κίνδυνο αφανισμού που αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίοι παραγωγοί φωτοβολταϊκών..

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία το 2026 οι περικοπές ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να διπλασιαστούν σε σχέση με το προηγούμενο έτος, αγγίζοντας τις 3,5 TWh. Η κατάσταση επιδεινώνεται από την εκρηκτική αύξηση των ωρών με μηδενικές ή αρνητικές τιμές στην αγορά, γεγονός που οδηγεί σε δραματική μείωση των εσόδων. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο το πρώτο εικοσαήμερο του Απριλίου 2026, η απώλεια εσόδων για τους σταθμούς ξεπέρασε το 62%.

Οι βουλευτές καταλογίζουν στην κυβέρνηση «κάκιστο ενεργειακό σχεδιασμό», επισημαίνοντας:

• Την ασυλόγιστη αδειοδότηση ΑΠΕ χωρίς την απαραίτητη παράλληλη ανάπτυξη μονάδων αποθήκευσης. 

• Τις προκλητικές παρατάσεις στην υλοποίηση έργων αποθήκευσης. 

• Την εμμονή σε αναχρονιστικά μοντέλα αγοράς που δεν ανταποκρίνονται στη σημερινή διείσδυση των ΑΠΕ. 

Όπως τονίζεται, η παρούσα κατάσταση ευνοεί τους μεγάλους καθετοποιημένους ομίλους –οι οποίοι σημειώνουν υπερέσοδα άνω του 1,3 δις ευρώ σύμφωνα με μελέτη του ΑΠΘ– την ίδια στιγμή που οι μικρομεσαίοι μετατρέπονται σε «Ιφιγένειες» της ενεργειακής μετάβασης. Ήδη, περισσότεροι από 2.200 μικροί φωτοβολταϊκοί σταθμοί έχουν αναγκαστεί να πωληθούν σε ισχυρούς ομίλους.

Το οικονομικό σοκ καθιστά αδύνατη την εξυπηρέτηση των δανειακών υποχρεώσεων των παραγωγών, απειλώντας τη δημιουργία μιας νέας γενιάς μη εξυπηρετούμενων δανείων σε έναν κλάδο που μέχρι πρότινος θεωρούνταν πυλώνας σταθερότητας. 

Κατόπιν αυτών, οι κ.κ. Τσίμαρης και Παρασύρης ζητούν από την ηγεσία του ΥΠΕΝ:

1. Άμεσα μέτρα για τον περιορισμό των επιπτώσεων από τις μηδενικές και αρνητικές τιμές. 

2. Θεσμοθέτηση μηχανισμών αποζημίωσης για τις οριζόντιες περικοπές ενέργειας, βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. 

3. Δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την ένταξη των έργων αποθήκευσης στο σύστημα. 

4. Δίκαιη ιεράρχηση των περικοπών, με αυξημένη προστασία για τις μικρές επενδύσεις κάτω του 1MW. 

5. Συνεννόηση με το τραπεζικό σύστημα για την προστασία των δανείων των πληττόμενων παραγωγών. 

Οι βουλευτές υπογραμμίζουν ότι η βιωσιμότητα των μικρομεσαίων παραγωγών είναι ζήτημα «οικονομικής δικαιοσύνης» και «ενεργειακής δημοκρατίας», καλώντας την κυβέρνηση να αναλάβει τις ευθύνες της για την απορρύθμιση που η ίδια προκάλεσε. 

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς

Τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρο Παπασταύρου

Θέμα: «Σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης οι μικρομεσαίοι παραγωγοί φωτοβολταϊκών: Άμεσος κίνδυνος οικονομικού αφανισμού λόγω περικοπών, μηδενικών και αρνητικών τιμών»

Κύριε Υπουργέ, 

Με την υπ’ αριθμ. πρωτ. 675/08-04-2026 επιστολή του, το Επιμελητήριο Ιωαννίνων εκφράζει την έντονη ανησυχία και αγανάκτηση των μελών του για την ολοένα επιδεινούμενη κατάσταση στον κλάδο των φωτοβολταϊκών, η οποία απειλεί άμεσα τη βιωσιμότητα χιλιάδων μικρομεσαίων επενδυτών. Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα, για το έτος 2026 οι περικοπές ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να αγγίξουν τις 3,5 TWh, παρουσιάζοντας σχεδόν διπλασιασμό σε σχέση με το 2025. 

Παράλληλα, η εκρηκτική αύξηση των ωρών με μηδενικές και αρνητικές τιμές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας επιφέρει δραματική συρρίκνωση των εσόδων, η οποία εκτιμάται ότι θα φτάσει το 40% για τους μικρομεσαίους παραγωγούς. Η κατάσταση αυτή προσλαμβάνει πλέον διαστάσεις οικονομικού σοκ, καθώς σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα και στοιχεία της ΠΟΣΠΗΕΦ, μόνο κατά το πρώτο εικοσαήμερο του Απριλίου 2026, η απώλεια εσόδων για τους σταθμούς ξεπέρασε το 62%.

Αυτή η εξέλιξη δεν αποτελεί μια απλή συγκυρία, αλλά αποτέλεσμα του κάκιστου ενεργειακού σχεδιασμού που ακολουθήθηκε τα τελευταία έτη με:

• την ασυλόγιστη αδειοδότηση ΑΠΕ, χωρίς την ταυτόχρονη αδειοδότηση μονάδων αποθήκευσης 

• με προκλητικές παρατάσεις υλοποίησης σε όσες μονάδες αποθήκευσης αδειοδοτήθηκαν, 

• ουτοπικές παραδοχές στο ΕΣΕΚ αναφορικά με τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας. 

• Την παράλογη επιμονή στο μοντέλο των 2 ωρών μηδενικών τιμών που πλέον είναι αναχρονιστικό και δεν σχεδιάστηκε για τέτοια διείσδυση ΑΠΕ με ταυτόχρονη ανυπαρξία μονάδων αποθήκευσης, τη στιγμή που άλλες χώρες της ΕΕ έχουν υιοθετήσει μοντέλο 6 ωρών (π.χ. Ιταλία)..

Το αποτέλεσμα όλων των παραπάνω, που αποτελούν καθαρά παραλείψεις, ολιγωρίες, παραβλέψεις και λάθος υπολογισμούς του ΥΠΕΝ είναι τραγικό. Οι μικρομεσαίοι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας από Φ/Β καταστρέφονται, οι καταναλωτές πληρώνουν πανάκριβα την ηλεκτρική ενέργεια και οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο και οι πάροχοι θησαυρίζουν. Είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι, σύμφωνα με τη σχετική μελέτη του ΑΠΘ, οι πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας αποκομίζουν υπερέσοδα άνω του 1,3 δις ευρώ τη στιγμή που οι μικρομεσαίοι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας από Φ/Β  οδηγούνται σε οικονομική ασφυξία, με την ανεξήγητη ανοχή σας.

Οι παραγωγοί αδυνατούν πλέον να εξυπηρετήσουν τις δανειακές τους υποχρεώσεις, γεγονός που δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο για τη δημιουργία μιας νέας γενιάς μη εξυπηρετούμενων δανείων σε έναν τομέα που μέχρι πρότινος θεωρούνταν ασφαλής και βιώσιμος. Δημιουργήσατε, είτε από αβλεψία είτε σκόπιμα, μία τρομακτική ανισορροπία στην αγορά που οδηγεί σε μαζικές πτωχεύσεις μικρομεσαίων παραγωγών

Είναι χαρακτηριστικό ότι, υπό τις παρούσες συνθήκες, επενδύσεις με μεγαλύτερη εγκατεστημένη ισχύ εμφανίζουν συχνά χαμηλότερα έσοδα από μικρότερες μονάδες με περιορισμούς, γεγονός που υπονομεύει πλήρως τη λογική και τη σταθερότητα της αγοράς. Την ίδια στιγμή, οι εκπρόσωποι των παραγωγών (ΠΟΣΠΗΕΦ) καταγγέλλουν ότι οι μικρομεσαίοι μετατρέπονται σε «Ιφιγένειες» της ενεργειακής μετάβασης προς όφελος λίγων ισχυρών καθετοποιημένων ομίλων, οδηγώντας την αγορά σε μια επικίνδυνη ενεργειακή ολιγαρχία. Ήδη έχουν πωληθεί όπως πολύ καλά γνωρίζετε σύμφωνα με στοιχεία της ΠΟΠΣΗΕΦ περισσότεροι από 2.200 μικροί Φ/Β Σταθμοί σε λίγους καθετοποιημένους ομίλους.

Δεδομένου ότι, συγκεκριμένες πράξεις, παραλείψεις, καθυστερήσεις και πολιτικές επιλογές του ΥΠΕΝ -όπως η υπεραδειοδότηση των ΑΠΕ που συνεχίζεται και σήμερα (σε αντίθεση με τις ενστάσεις των θεσμικών φορέων όπως η ΡΑΑΕΥ και ο ΑΔΜΗΕ), η καθυστέρηση στην αδειοδότηση μονάδων αποθήκευσης και οι σκανδαλώδεις παρατάσεις υλοποίησης των λίγων που αδειοδοτήθηκαν-, συνθέτουν ένα σκηνικό πλήρους απορρύθμισης, 

Δεδομένου ότι, οι μικρομεσαίοι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας από Φ/Β Σταθμούς δεν φέρουν καμία ευθύνη για τις παραπάνω επιλογές ΚΑΙ ΔΕΝ ΤΙΣ ΓΝΩΡΙΖΑΝ όταν υλοποιούσαν τις επενδύσεις τους,  

Δεδομένου ότι, η καθυστέρηση στη λειτουργία των έργων αποθήκευσης εντείνει το αδιέξοδο, καθώς ακόμη και υπό αισιόδοξες παραδοχές, οι απώλειες παραμένουν εξαιρετικά υψηλές,

Δεδομένου ότι, η διασφάλιση της βιωσιμότητας των μικρομεσαίων παραγωγών αποτελεί θεμελιώδες ζήτημα οικονομικής δικαιοσύνης, καθώς τη βασική ευθύνη για τη διαμορφωθείσα κατάσταση και συνεπώς για τις απώλειες των εσόδων των μικρομεσαίων παραγωγών φέρει το ΥΠΕΝ, κάτι που με γενναιότητα έχετε δημόσια παραδεχθεί,

Δεδομένου ότι, η απρόσκοπτη λειτουργία τους συνιστά καθοριστικό παράγοντα για τη σταθερότητα του ενεργειακού συστήματος αλλά και για την επιτυχή επίτευξη των εθνικών στόχων της ενεργειακής μετάβασης, με όρους «ενεργειακής δημοκρατίας» 

Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάται ο κ. Υπουργός :

1. Ποια συγκεκριμένα μέτρα σκοπεύετε να λάβετε για τον περιορισμό των επιπτώσεων από τις μηδενικές και αρνητικές τιμές, ώστε να αποτραπεί η περαιτέρω κατάρρευση των εσόδων των μικρομεσαίων επενδυτών;

2. Προτίθεται το Υπουργείο να προχωρήσει στην θεσμοθέτηση μηχανισμών αποζημίωσης για τις περικοπές ενέργειας που επιβάλλονται οριζόντια στους παραγωγούς, όπως προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία;

3. Ποιο είναι το ακριβές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση, την παράδοση και την πλήρη ένταξη στο σύστημα των έργων αποθήκευσης ενέργειας που έχουν ήδη δημοπρατηθεί ή αδειοδοτηθεί, προκειμένου να αμβλυνθούν άμεσα οι περικοπές;

4. Γιατί 6 μήνες μετά τη λήξη της πρόσκλησης ενδιαφέροντος του ΥΠΕΝ για υποβολή αιτημάτων ΣΑΗΕ δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί αποτελέσματα;

5. Σχεδιάζει το Υπουργείο την αναθεώρηση του πλαισίου λειτουργίας της αγοράς, ώστε να διασφαλίζεται :

α) η βιωσιμότητα των υφιστάμενων επενδύσεων;

β) να σταματήσουν οι στρεβλώσεις στην ιεράρχηση των περικοπών και αυτές να γίνονται με δίκαιη ιεράρχηση, με σαφή μέριμνα για αυξημένη προστασία των μικρότερων επενδύσεων κάτω του1MW σε σχέση με τα μεγαλύτερα έργα, όπως επιτάσσει η κοινή λογική;

6. Θα υπάρξει ειδική μέριμνα και συνεννόηση με το τραπεζικό σύστημα για την προστασία των δανειακών υποχρεώσεων των παραγωγών που πλήττονται από την τρέχουσα κρίση, προκειμένου να αποφευχθεί ένας νέος κύκλος «κόκκινων» δανείων;