«Γιατί καταργείται το καθεστώς “Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση” στον Αναπτυξιακό Νόμο;»

Κοινή δήλωση Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλου και Πάρι Κουκουλόπουλου, Βουλευτών Αρκαδίας και Κοζάνης του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής για το νομοσχέδιο του Υπουργείου Ανάπτυξης

Η κυβέρνηση, με το νομοσχέδιο του Υπουργείου Ανάπτυξης που κατατέθηκε προς ψήφιση στη Βουλή, καταργεί το ειδικό καθεστώς «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» στον Αναπτυξιακό Νόμο.

Συγκεκριμένα, με το Κεφάλαιο Ε’ (άρθρο 46 και επόμενα) τροποποιεί τον ισχύοντα Αναπτυξιακό Νόμο (ν. 4887/2022). Το καθεστώς «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» ρητά καταργείται. Στη θέση του δημιουργείται ένα νέο καθεστώς, με τίτλο «καθεστώς περιοχών Ειδικής Ενίσχυσης».

Μέχρι σήμερα, το καθεστώς «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» αφορούσε την ενίσχυση επενδυτικών σχεδίων που υλοποιούνται στις περιοχές των Εδαφικών Σχεδίων Δίκαιης Μετάβασης (Ε.Σ.ΔΙ.Μ.). Σύμφωνα μάλιστα με την επίσημη ιστοσελίδα του Υπουργείου Ανάπτυξης, σε κάθε καθεστώς του Αναπτυξιακού Νόμου αναλογεί ετήσιος προϋπολογισμός 150 εκατομμυρίων ευρώ.

Με το Νομοσχέδιο, το νέο καθεστώς που το αντικαθιστά, θα έχει ασυγκρίτως μεγαλύτερο πεδίο εφαρμογής, δηλαδή θα αφορά πολύ περισσότερες περιοχές. Θα περιλαμβάνει μεν τις περιοχές στις «Ζώνες Απολιγνιτοποίησης», αλλά επιπλέον σειρά άλλων περιοχών που «αντιμετωπίζουν σημαντικά οικονομικά και δημογραφικά προβλήματα», οι οποίες μάλιστα στο Νομοσχέδιο γράφονται ενδεικτικά («όπως»). Για παράδειγμα, το νέο καθεστώς θα αφορά «α) παραμεθόριες Περιφερειακές Ενότητες ευρισκόμενες στα βόρεια σύνορα της Χώρας , β) περιοχές που το κατά κεφαλήν Α.Ε.Π. ανέρχεται στο 70% του ετήσιου ή εντοπίζεται πληθυσμιακή συρρίκνωση λόγω των δυσμενών οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών», αλλά και «περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές».

Η κατάργηση του ειδικού καθεστώτος «Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης» και η δημιουργία ενός άλλου καθεστώτος με τελείως αλλοιωμένη και διευρυμένη έκταση, μας βρίσκει αντίθετους. Προφανώς δεν αντιμαχόμαστε τις περιοχές που εντάσσονται, αναμφίβολα χρήζουν και εκεί γενναίας στήριξης οι επενδύσεις. Δεν μπορεί, όμως, η Κυβέρνηση να συγχέει τις εξειδικευμένες ανάγκες που προκαλεί η βίαιη απολιγνιτοποίηση, με άλλης φύσεως ανάγκες άλλων άσχετων αιτίων (με απλά λόγια να “πετάει” στον ίδιο “κουβά” μήλα με πορτοκάλια και όπου βγει).

Η κατάργηση του ειδικού καθεστώτος Δ.Α.Μ. στον Αναπτυξιακό Νόμο (ανεξαρτήτως της μέχρι στιγμής εφαρμογής του) εγείρει μείζονα ερωτήματα για τις ενδεχόμενες δημοσιονομικές, λειτουργικές και πρακτικές επιπτώσεις του. Είναι, επίσης, απορίας άξιο εάν και με ποιους από τις περιοχές μας διαβουλεύτηκαν αυτήν την ανατροπή. Η τυπική δημόσια διαβούλευση (opengov) πάντως πραγματοποιήθηκε μέσα στο Πάσχα, ειδικότερα αναρτήθηκε στις 23.20 τη νύχτα της Μεγάλης Πέμπτης (!) και ολοκληρώθηκε στις 9.00 το επόμενο πρωί της Πρωτομαγιάς.

Το Νομοσχέδιο, τέλος, πάσχει και σε άλλα σημεία. Χάριν συντομίας, μόνο ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα (άρθρο 48 του Νομοσχεδίου που τροποποιεί το άρθρο 52 του ν. 4887/2022): σε αυτό το νέο αλλοιωμένο καθεστώς, δίπλα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις έρχονται να προστεθούν και οι «μεγάλες», κατά την πάγια “αγάπη” της Ν.Δ. στα ισχυρά συμφέροντα…