11ο Συνέδριο ΠΑΣΟΚ

Σχέδιο Διακήρυξης για την πορεία της Δημοκρατικής Προοδευτικής Παράταξης

 

Για κόμματα και παρατάξεις που ριζώνουν βαθειά στη δημόσια ζωή και επιδεικνύουν αντοχές σε διαδρομές δεκαετιών, η εκλογική τους υποχώρηση ακόμη κι αν είναι μεγάλη, δεν συνεπάγεται και την εξαφάνισή τους. Ιδιαίτερα όταν δεν εξαφανίστηκαν οι αιτίες και τα προτάγματα που τα γέννησαν. Από την άλλη μεριά, βεβαίως, στις μεγάλες αλλαγές των ιστορικών κύκλων, στην αλληλουχία των εποχών, τα ίδια κόμματα αλλάζουν ριζικά καθώς προσαρμόζονται στις νέες ανάγκες και τα προτάγματα των καιρών. Μετεξελίσσονται και ξανά μεγαλουργούν.

Η δημοκρατική προοδευτική παράταξη στη χώρα μας με ρίζες στον Μακρυγιάννη και  τον συνταγματικό πατριωτισμό της 3ης Σεπτεμβρίου του 1843 άλλαζε πάντοτε μορφή, έκφραση και οργάνωση. Δεν έχανε, όμως, ποτέ το νήμα που τη συνδέει με τις αρχές και τις αξίες της στο πέρασμα των εποχών. Το κόμμα του Χαρ. Τρικούπη αφού πέτυχε την πρώτη ουσιαστικά συγκρότηση του νεοελληνικού κράτους ηττήθηκε το 1896. Η ιδέα του εκσυγχρονισμού και η προσήλωση στην κοινοβουλευτική δημοκρατία, όμως, επέζησαν της ήττας. Το κόμμα των Φιλελευθέρων αφού δημιούργησε τη Μεγάλη Ελλάδα και πέτυχε σημαντικό μέρος του αστικού εκσυγχρονισμού ηττήθηκε το 1932. Οι αγώνες του όμως, για δημοκρατία και πρόοδο και η πίστη του στον πολιτικό φιλελευθερισμό βρήκαν εύφορο έδαφος στη μεταπολεμική Ελλάδα. Η Ένωση Κέντρου και η ΕΔΑ στις μετεμφυλιακές συνθήκες του κράτους της Δεξιάς, με πρόταγμα τη δημοκρατία έφθασαν στη χαμένη άνοιξη του 1964 για να ανακοπεί η πορεία τους από τη χούντα των συνταγματαρχών. Τα αιτήματα της αποτίναξης της εξάρτησης, της λαϊκής κυριαρχίας, της υπέρβασης του εμφυλίου, όμως, δεν έπεσαν στο κενό. Το ΠΑΣΟΚ και ο Ανδρέας Παπανδρέου παρέλαβαν τη σκυτάλη.

  • Το ΠΑΣΟΚ γεννήθηκε και στέριωσε ως ένα γνήσια λαϊκό Κίνημα Εθνικής Επαγγελίας, σοσιαλιστικής ιδεολογίας και δημοκρατικής πράξης. Η Εθνική Ανεξαρτησία, η Λαϊκή Κυριαρχία, η Κοινωνική Απελευθέρωση, η σταθερή προσήλωση στη Δημοκρατία και το Κοινοβουλευτικό Πολίτευμα αποτέλεσαν το διαχρονικό πλαίσιο των αρχών, των αξιών  και των στόχων του. Ένα πλαίσιο που αναδεικνύει τον βαθύτατα πατριωτικό, κοινωνικό και δημοκρατικό του χαρακτήρα.

Η 3η Σεπτέμβρη και η ιδρυτική μας Διακήρυξη συμπύκνωσαν ακριβώς τη συνέχεια και τη τομή στην πορεία της μεγάλης δημοκρατικής και προοδευτικής παράταξης. Ήταν η αφετηρία για τη νέα έφοδο στο μέλλον.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το Κίνημα μας δεν γεννήθηκε σε κάποια ιστορική στιγμή   οργής, αγανάκτησης και τυφλής διεκδίκησης φοβισμένων και απελπισμένων πολιτών που οδηγούνται στο όριο της κοινωνικής σύγκρουσης και της εμφυλιοπολεμικής διαμάχης. Ούτε ως μετεξέλιξη συνδικαλιστικών οργανώσεων και ταξικών αγώνων όπως άλλα ευρωπαϊκά σοσιαλδημοκρατικά κόμματα. Υπήρξε προϊόν κοινωνικής διεργασίας και πολιτικής διεκδίκησης δεκαετιών. Ένωσε κάτω από την ίδια στέγη τις δυνάμεις της εθνικής αξιοπρέπειας, του δημοκρατικού εκσυγχρονισμού  και της πολιτικής χειραφέτησης. Συνέθεσε στους κόλπους του, το διάχυτο σε όλους τους χώρους των προοδευτικών κινήσεων και κομμάτων ρεύμα σοσιαλιστικών ιδεών,  το ρεύμα του πολιτικού φιλελευθερισμού και της ολοκλήρωσης του αστικού εκσυγχρονισμού και το ισχυρό τμήμα της παραδοσιακής αριστεράς που χειραφετημένο από τα αδιέξοδα δόγματα και τραύματα του εμφυλίου ζητούσε χώρο έκφρασης και δημοκρατικής δράσης. Αυτά τα ιστορικά ρεύματα συναντούσαν τη θέληση και την απόφαση της γενιάς του αντιδικτακτορικού αγώνα για να αλλάξουν τα πράγματα στη χώρα. Και συμπύκνωσε αυθεντικά τόσο το πάνδημο αίτημα του λαού για αποτίναξη της εξάρτησης όσο και τη θετική   επιδίωξη της λαϊκής πλειοψηφίας των μη προνομιούχων για κοινωνική δικαιοσύνη. Το ΠΑΣΟΚ γεννήθηκε και στέριωσε ως πολιτική δύναμη στο χώρο της Κεντροαριστεράς. Ως ρωμαλέο κίνημα αλλαγών και μεταρρυθμίσεων, ως εν δυνάμει πολιτικό και κοινωνικό πλειοψηφικό ρεύμα. Και κυρίως ως κίνημα της  νέας γενιάς που πρέπει να οικοδομήσει το δικό της μέλλον.

  • Στις δεκαετίες που ακολούθησαν σε όλη σχεδόν τη διάρκεια του ιστορικού κύκλου της Μεταπολίτευσης το Κίνημα μας κυριάρχησε στη δημόσια ζωή του τόπου.

Στη δεκαετία του ’80 η χώρα έζησε πραγματικά και όχι κατ’ ευφημισμό  την πρώτη φορά Κυβερνώσα Αριστερά που οδήγησε σε μια δίκαιη, δημοκρατική, ενωμένη και περήφανη Ελλάδα. Μια χώρα που ο φτωχός είδε τις συνθήκες ζωής και το εισόδημα του να βελτιώνονται θεαματικά. Ο ανήμπορος να βρίσκει κράτος πρόνοιας και κοινωνική προστασία. Η μεσαία τάξη να γίνεται πλειοψηφία. Ο πολίτης να βιώνει την ισοπολιτεία και την ισονομία. Μετά από δεκαετίες ο λαός ενωμένος και κυρίαρχος ένιωσε την πατρίδα του δυνατή και θαρραλέα να διεκδικεί τα εθνικά και κυριαρχικά της δικαιώματα. Και έζησε την αναβάθμιση της χώρας στην τότε ΕΟΚ καθώς και την ανατροπή των γεωπολιτικών συσχετισμών στην περιοχή υπέρ της Ελλάδας το Μάρτη του 1987

Στη δεκαετία 1994-2004, σε ένα πλέον διαφορετικό κόσμο, ένα κόσμο χωρίς σύνορα, η χώρα έζησε μια σοσιαλδημοκρατική ευρωπαϊκή διακυβέρνηση. Ξεκινώντας με το πρόγραμμα σύγκλισης άρχισε να επιτυγχάνει κρίσιμους εθνικούς στόχους. Το 2004 παραδώσαμε την Ελλάδα στην καλύτερη στιγμή της σύγχρονης ιστορίας της γεωπολιτικά, θεσμικά, οικονομικά. Μια δυνατή Ελλάδα στο κέντρο των ευρωπαϊκων εξελίξεων. Μια χώρα με νέες και μεγάλες υποδομές. Με νέους στρατηγικούς σχεδιασμούς που κατέληξαν στην ένταξη της Κύπρου και την συμφωνία του Ελσίνκι. Με οικονομία που αναπτυσσόταν με υψηλούς ρυθμούς και οδηγούσε σε συνεχή άνοδο του βιοτικού επιπέδου, θωρακισμένη με την ΟΝΕ και το Ευρώ και επικυρωμένη με την Ολυμπιάδα.

Το 2009 παραλάβαμε μια χώρα βυθισμένη στην κρίση και ουσιαστικά χρεωκοπημένη. Η Δεξιά κατάφερε σε ελάχιστο χρόνο να πενταπλασιάσει το έλλειμμα και να διπλασιάσει το χρέος τη στιγμή ακριβώς που εισέβαλε η διεθνής οικονομική κρίση. Εμείς στην πρώτη φάση σηκώσαμε μόνοι μας στους ώμους το φορτίο. Συναντήσαμε στα Ζάππεια την αντιμνημονιακή υστερία και στις πλατείες των αγανακτισμένων τους προπηλακισμούς. Με αίσθημα πατριωτικής ευθύνης επιλέξαμε μια πολιτική την οποία τόσο η Δεξιά, όσο και η λαϊκιστική και ανεύθυνη Αριστερά όχι μόνο την ακολούθησαν εκ των υστέρων αλλά την υπερκέρασαν.  Και στην δεύτερη φάση της συγκυβέρνησης με τη ΝΔ εμείς δώσαμε τη μάχη της μείωσης του χρέους και σε κάθε θέμα αποτελέσαμε το προοδευτικό αντίβαρο στις συντηρητικές επιλογές. Κρατήσαμε έτσι ότι μπορούσε να κρατηθεί όρθιο.

Σήμερα εξ αιτίας της κρίσης την οποία έφερε η άφρων πολιτική της δεξιάς διακυβέρνησης που οδήγησε στα μνημόνια αλλά και της τυχοδιωκτικής πολιτικής της τελευταίας τετραετίας από την κατ’ ευφημισμό «Αριστερά» η Ελλάδα υπέστη σημαντική απαξίωση. Απωλέσαμε μεγάλο μέρος της εθνικής μας κυριαρχίας. Φτωχοποιήθηκε στις συνθήκες της μακροχρόνιας ύφεσης και διαρκούς λιτότητας ο λαός μας. Και η χώρα έχει καταστεί ευάλωτη υποχωρώντας από τον καθοριστικό της ρόλο στις ευρωπαϊκές υποθέσεις.

Δεν είναι αυτή η Ελλάδα που παραδώσαμε το 2004. Και το αγωνιώδες ερώτημα είναι: Που πάμε;

  • Η Ελλάδα και οι Έλληνες σε λίγο καιρό γιορτάζουμε τα 200 χρόνια από την παλιγγενεσία ευρισκόμενοι εκ νέου σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι της ιστορίας. Ένα σταυροδρόμι στο οποίο οφείλουμε να αποφασίσουμε οριστικά αν θα συνεχιστούν τα χρόνια της παρακμής, της υποβάθμισης και των αλλεπάλληλων κρίσεων ή θα επιλέξουμε δρόμο ανάτασης και αναγέννησης του ελληνισμού στις νέες συνθήκες.

Η χώρα  βγαίνοντας από την οξεία φάση της κρίσης εισέρχεται σε ένα κόσμο αβεβαιότητας και τρικυμίας, σε μια Ευρώπη που αποδυναμώνεται στον παγκόσμιο χάρτη, σε μια περιοχή που αναμοχλεύονται συσχετισμοί και συμμαχίες.

Ένας κόσμος  παγκόσμιας και περιφερειακής αστάθειας απειλεί την ειρήνη σε πολλές  περιοχές του πλανήτη και διαιωνίζει τις εστίες κρίσης και πολεμικών επιχειρήσεων. Η προϊούσα αποδυνάμωση και περιθωριοποίηση του διεθνούς συστήματος θεσμών και κανόνων και η υποταγή τους στο «δίκαιο του ισχυρότερου». Η κατάρρευση των συμφωνιών του διεθνούς εμπορίου με τους εμπορικούς πολέμους να πολλαπλασιάζονται. Τα μεταναστευτικά ρεύματα που αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο απειλώντας κάθε δημογραφική ισορροπία. Η διεθνής τρομοκρατική δράση να είναι διαρκώς παρούσα και να γεμίζει ανασφάλεια τα οργανωμένα κράτη. Η όξυνση των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων σε διεθνές και εθνικό επίπεδο με γιγάντια συγκέντρωση του πλούτου σε λίγα χέρια. Η κλιματική κρίση που απειλεί τη ζωή στον πλανήτη. Η πλήρης αποδιάρθρωση των εργασιακών σχέσεων. Τα ανελεύθερα και αντιδημοκρατικά καθεστώτα που κυριαρχούν καθώς και οι αυταρχικοί ηγέτες που αναδεικνύονται και καθορίζουν τις τύχες μας. Είναι μερικά μόνο από τα προβλήματα που κυριαρχούν στη σύγχρονη εποχή και παράλληλα στον κόσμο της διαρκούς  τεχνολογικής επανάστασης που επανακαθορίζει παραγωγικές και κοινωνικές σχέσεις, τρόπους ζωής, συσχετισμούς δυνάμεων, κουλτούρες και πολιτισμούς. Στον κόσμο που μετά από αιώνες κυριαρχίας των μακρών αφηγήσεων  ανατρέπονται παραδοσιακοί θεσμοί και ιδεολογίες, πεθαίνουν δόγματα και νομοτέλειες. Σ’ αυτό τον κόσμο επιχειρούνται μείζονες γεωπολιτικές αλλαγές, καθορίζεται ο νέος  παγκόσμιος καταμερισμός κεφαλαίου και εργασίας, διαμορφώνονται νέες σφαίρες επιρροής.

5  Στο επίκεντρο των παγκοσμίων εξελίξεων επανέρχεται η περιοχή της Αν. Μεσογείου και της Βαλκανικής καθώς επιχειρούνται νέοι στρατηγικοί διακανονισμοί, συγκρούονται μεγάλα οικονομικά συμφέροντα και δοκιμάζονται σχέσεις και συμμαχίες.

Το γεωπολιτικό περιβάλλον της χώρας, μόνιμη πηγή ανακατατάξεων αλλά και ισχυρό της πλεονέκτημα εγκυμονεί νέες απειλές αλλά και δέχεται νέες προκλήσεις.

Η εξελισσόμενη κρίση στην Τουρκία και η επιμονή της να αναχθεί σε μεγάλη περιφερειακή δύναμη καθιστά επικίνδυνη την αναθεωρητική των διεθνών συνθηκών στρατηγική της. Το Κυπριακό , οι ΑΟΖ, οι διεκδικήσεις στο Αιγαίο  αλλά και οι περιφερειακές στρατηγικές των ΗΠΑ και οι ασταθείς σχέσεις τους με τα κράτη της περιοχής αποτελούν δυσεπίλυτο κουβάρι προβλημάτων την επίλυση του οποίου δεν βοηθά η ευρωπαϊκή υποβάθμιση της χώρας και οι αποσπασματικές πολιτικές που ασκούνται. Η προσφυγική – μεταναστευτική κρίση εφόσον εμπλέκει ένα ευρύ πλέγμα ελληνοτουρκικών,ευρωπαικών και ευρωατλαντικών σχέσεων υπερβαίνει τα  όρια μιας μαζικής ανθρωπιστικής κρίσης. Αναδεικνύει κρίσιμα ζητήματα τόσο ασύμμετρης δημογραφικής ανατροπής στην Ευρώπη, όσο και ζητήματα  εθνικής, περιφερειακής και Ευρωπαϊκής ασφάλειας. Η τρομοκρατική απειλή στο βαθμό που  επιχειρείται να συνδεθεί με τις προσφυγικές ροές θέτει σε κίνδυνο τον δημοκρατικό και αλληλέγγυο χαρακτήρα του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Τέλος οι κυρίαρχες συντηρητικές και αδιέξοδες ευρωπαϊκές πολιτικές της λιτότητας και των ανισοτήτων με τις οποίες έχει δυστυχώς συμβιβαστεί εδώ και πολλά χρόνια  η σοσιαλδημοκρατία παρέχουν  ζωτικό χώρο για ξενοφοβικούς λαϊκιστές υποδαυλίζουν τις φασίζουσες και ακροδεξιές δυνάμεις και ενισχύουν την αδιέξοδη επιστροφή των εθνικισμών που τόσα δεινά επισώρευσαν τον περασμένο αιώνα. Η συνθήκη του Μάαστριχ ως συνταγή της ευρωπαϊκής ενοποίησης ξεπερνιέται από τα πράγματα και η Ευρώπη της ελευθερίας, των δημοκρατικών αξιών, της αλληλεγγύης και της ευημερίας,  έχει τεράστιο δρόμο να διανύσει ακόμη.

  • Είναι προφανές ότι μια Ελλάδα στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών αποφάσεων θα διέθετε περισσότερους βαθμούς, ελευθερίας και πολλαπλάσιες δυνατότητες άσκησης πολυδιάστατης πολιτικής. Όμως, παραμένουν ισχυρά τα μεγάλα πλεονεκτήματα και οι κατακτήσεις των προηγούμενων δεκαετιών. Μετέχοντας στην ευρωπαϊκή ένωση είμαστε το ακραίο ευρωπαϊκό σύνορο στο μεταίχμιο Δύσης και Ανατολής, στο μέσο των μεγάλων δρόμων του πετρελαίου, της ενέργειας, των μεταφορών, στην αιχμή των μεγάλων μεταναστευτικών ρευμάτων. Είμαστε ιστορικά η πιο σταθερή σύμμαχος της Δύσης στην περιοχή, η πιο σταθερή και αναπτυγμένη χώρα στα Βαλκάνια. Βρισκόμαστε στο υπογάστριο της σλαβικής ζώνης και της διεκδικούμενης επιρροής της Ρωσίας, με την οποία ταυτόχρονα διατηρούμε σημαντικούς πολιτισμικούς, θρησκευτικούς δεσμούς και σταθερές σχέσεις συνεργασίας. Εξελισσόμαστε σε πρώτη πύλη εισόδου της Κίνας στη γηραιά ήπειρο για το νέο στρατηγικό ρόλο που επιδιώκει.

Στον αντίποδα της δυνατότητας και των πλεονεκτημάτων που διαθέτουμε υπάρχει απουσία εθνικής στρατηγικής. Εδώ και καιρό η χώρα δεν θέτει εθνικούς στόχους, δεν έχει πυξίδα για το μέλλον, εξ αιτίας ενός πολιτικού συστήματος που επιδεικνύει πλήρη αμηχανία για το σήμερα, αντιπαρατίθεται λυσσαλέα για το χθες και αδυνατεί να ανοίξει τους νέους και αναγκαίους δρόμους για το αύριο. Ο κυνικός μικροκομματισμός του σημερινού ατελέσφορου δικομματισμού διχάζει το λαό και αποτρέπει την κατάκτηση ενός αναγκαίου όσο ποτέ κεκτημένου εθνικής συνεννόησης και ευθύνης. Το λάφυρο της εξουσίας κατισχύει της εθνικής στρατηγικής και γίνεται ολοένα και πιο ορατή η έλλειψη ηγεσίας που να έχει το σθένος, τον τρόπο και τη δύναμη να στρίψει το τιμόνι της χώρας σε νέα κατεύθυνση.

Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο απαιτείται η πραγματική ιστορική ανασύνθεση και η ανασυγκρότηση του προοδευτικού και δημοκρατικού χώρου. Με συνείδηση των δεδομένων και των προβλημάτων, με γνώση των ορίων μέσα στα οποία υποχρεώνεται να πορευτεί και με επίγνωση των συσχετισμών δύναμης που δημιουργούνται στη νέα εποχή. Σήμερα δεν υπάρχει, όπως στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης ο διπολικός κόσμος και ο ψυχρός πόλεμος. Δεν έχει υπόσταση και παρέμβαση ο λεγόμενος τρίτος κόσμος. Δεν καθορίζονται εντός των ορίων των εθνικών κρατών οι οικονομικές εξελίξεις και οι όροι της σύγχρονης ανάπτυξης. Δεν έχουν την ίδια ευχέρεια οι προοδευτικές δυνάμεις να αναζητήσουν εναλλακτικές επιλογές, στρατηγικές συμμαχίες, διεθνή ερείσματα. Στον κόσμο  της μιας υπερδύναμης, των διαμορφούμενων υπερεθνικών και ισχυρών περιφερειακών πόλων της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας, της κυριαρχίας του χρηματοπιστοτικού κεφαλαίου και της διαρκούς επανάστασης στην τεχνολογία και την επικοινωνία, τα δεδομένα υπαγορεύουν άλλη στρατηγική. Όχι μια παραδοσιακή και τυφλή στρατηγική ρήξεων. Μια νέα σύνθεση στόχων, επιδιώξεων και πολιτικών πρακτικών είναι αναγκαία.

7   Η  Ελλάδα βγαίνοντας από την οξεία φάση της  κρίσης  δεν αρκεί να επιστρέψει στην πριν από την κρίση «κανονικότητα» γιατί  μια τέτοια επιστροφή εμπεριέχει τα αίτια που οδήγησαν σ’ αυτή. Οι μεταρρυθμίσεις και οι ανατροπές που απαιτούνται ενέχουν τη δυναμική μιας Νέας Μεταπολίτευσης που επανατοποθετεί και αναβαθμίζει τη χώρα στον ευρωπαϊκό χάρτη, αλλάζει ριζικά τους όρους και τις προϋποθέσεις της ανάπτυξης και ανασυγκροτεί θεσμικά τη Δημοκρατία και την κοινωνική οργάνωση. Ο τόπος έχει ανάγκη μια Νέα Αλλαγή.

Χρειαζόμαστε γι’ αυτό ένα τολμηρό και ριζοσπαστικό σχέδιο που καθορίζει τους μείζονες εθνικούς στόχους για τα επόμενα χρόνια. Ένα σχέδιο το οποίο:

  • Επιδιώκει σθεναρά την αναβάθμιση της χώρας στην ευρύτερη περιοχή και την επιστροφή της στο ευρωπαϊκό προσκήνιο ως ισότιμος εταίρος και όχι ως παρίας
  • Αγωνίζεται για μια Νέα Ευρωπαϊκή Συνθήκη που θα ενισχύει την εσωτερική ενότητα και σύγκλιση των οικονομικών, θα ολοκληρώνει με ταχύτατα βήματα την πολιτική ασφαλείας, θα ενισχύει τη δημοκρατική δομή και θα αναδεικνύει το κοινωνικό κράτος και την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη.
  • Αντιμετωπίζει αποφασιστικά τα μείζονα προβλήματα που αφορούν την επιβίωση και την προοπτική του ελληνισμού, την επιστροφή του ανθρώπινου κεφαλαίου στη χώρα, τη διαχείριση του προσφυγικού – μεταναστευτικού, την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος.
  • Σχεδιάζει τους όρους και τις προϋποθέσεις μιας αυτοφυούς ανάπτυξης που στηρίζεται σε νέο χωροταξικό σχεδιασμό για Περιφέρειες με Ονοματεπώνυμο και στην παραγωγική ανασυγκρότηση με κέντρο βάρους την καινοτομία, την ποιότητα, την αειφορία και την εξωστρέφεια.
  • Διασφαλίζει το Δικαίωμα στην Αξιοπρέπεια για κάθε πολίτη στην εργασία, στην αξιοπρεπή διαβίωση, στην υγεία, στην εκπαίδευση στην ασφάλιση ανασυγκροτώντας σε νέες βάσεις το κοινωνικό κράτος κατανέμοντας δίκαια και αναλογικά τον παραγόμενο πλούτο και τα βάρη.
  • Προχωρεί στη θεσμική ανασυγκρότηση της Δημοκρατίας προς μια Πολιτεία σύγχρονη, επανασχεδιάζοντας τις κρατικές δομές και αποκεντρώνοντας γενναία τη διακυβέρνηση.
  • Βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της μάχης για την αξιοποίηση των τεχνολογικών επιτευγμάτων υπέρ της χώρας, και την αντιμετώπιση των νέων μεγάλων προβλημάτων του πλανήτη της κλιματικής αλλαγής, των φυσικών καταστροφών.

Πάνω στους στόχους και τις προτεραιότητες αυτής της στρατηγικής επιβάλλεται να επανενωθεί το έθνος και να αφυπνιστεί. Να απελευθερωθούν σύμπασες οι δημιουργικές, παραγωγικές και εκσυχρονιστικές του δυνάμεις. Να εμπνευστεί και να κινητοποιηθεί η νέα γενιά το πολυτιμότερο ανθρώπινο κεφάλαιο και δυναμικό μας. Και ενωμένοι οι έλληνες να κατακτήσουμε τη θέση που μας ανήκει στη νέα εποχή να κερδίσουμε στο όνομα του μέλλοντος του παρόν μας. Να οδηγήσουμε την Ελλάδα Μπροστά. Αυτή είναι η σύγχρονη εκδοχή του αγώνα για Εθνική Ανεξαρτησία, το πατριωτικό μας χρέος.

8     Καθοριστική προϋπόθεση για τη προγραμματική επεξεργασία και εφαρμογή της εθνικής στρατηγικής είναι η προοδευτική διακυβέρνηση της χώρας. Μια διακυβέρνηση που έχει αποκλειστικό γνώμονα τη νέα ενότητα του ελληνισμού και σταθερές πρακτικές εθνικής συνεννόησης, μακριά από διχαστικές λογικές και εμφυλιοπολεμικές διαμάχες. Που σχεδιάζει την ανάπτυξη όχι οριοθετώντας απλώς τους ποσοτικούς της στόχους αλλά παραμερίζοντας τα εμπόδια. Που αποκεντρώνει και δεν συγκεντρώνει εξουσίες, εμπιστεύεται και ενισχύει τους αντιπροσωπευτικούς θεσμούς, σέβεται και κατοχυρώνει την αυτονομία τους. Που προωθεί τις μεταρρυθμίσεις και τις διαρθρωτικές αλλαγές όχι απλώς νομοθετώντας αλλά σχεδιάζοντας τις  με ολοκληρωμένο επιχειρησιακό τρόπο. Που οριοθετεί εκ νέου τη σχέση ισότητας και ελευθερίας, ανοιχτής κοινότητας και ασφάλειας υπό το πρίσμα των νέων εξελίξεων και αναγκών χωρίς  να μεταπίπτει στον αυταρχισμό ή να πυροδοτεί την ανασφάλεια.

  • Τη νέα εθνική στρατηγική και τη προοδευτική διακυβέρνηση δεν μπορούν να υπηρετήσουν ούτε η συντηρητική παράταξη της Νέας Δημοκρατίας, ούτε ο αριστερός τυχοδιωκτικός λαϊκισμός του ΣΥΡΙΖΑ.

Με την  Ν.Δ. μας χωρίζουν μεγάλες και αγεφύρωτες ιδεολογικές πολιτικές και προγραμματικές διαφορές. Εμείς έχουμε ριζική αντίθεση με τη θεσμική αποδιάρθρωση της Δημοκρατίας χάριν της ασυδοσίας της αγοράς και της κατάργησης του ρυθμιστικού ρόλου του κράτους. Δεν ενστερνιζόμαστε την αγοραία αντίληψη και πρακτική για το κοινωνικό κράτος. Υποστηρίζουμε πολιτικές αντίθετες στην αποδιάρθρωση των εργασιακών σχέσεων, στη φαλκίδευση των κοινωνικών δικαιωμάτων. Είμαστε πολέμιοι του συγκεντρωτισμού των δομών και της σύμφυσης πολιτικών και οικονομικών εξουσιών. Λέμε μεγάλο όχι στην κλειστή και φοβική κοινωνία, στους ξεπερασμένους συντηρητισμούς και αυταρχισμούς, στην κοινωνική καθυστέρηση.

Έχουμε εντελώς διαφορετική προγραμματική πρόταση για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, τη λειτουργία του σύγχρονου κράτους, τη διανομή του πλούτου και την κατανομή των βαρών, τη θεσμική ανασυγκρότηση της δημοκρατίας, την εμπέδωση της ασφαλούς, ανοιχτής και φιλελεύθερης κοινωνίας. Τόσο οι κομματικές δομές και η παράδοση της Δεξιάς, όσο οι αντιπαρατιθέμενες  στο εσωτερικό της συντηρητικές ιδεολογίες του νεοφιλελευθερισμού και του κρατισμού είναι ξένες με το προοδευτικό κέντρο και τον πολιτικό φιλελευθερισμό που εκφράζει η δική μας παράταξη. Πολύ περισσότερο είναι ξένες με τις πραγματικές αλλαγές και μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται.

Με τον ΣΥΡΙΖΑ μας χωρίζουν διακριτές ιδεολογικές, πολιτικές και προγραμματικές διαφορές. Διαφορές που αναδείχθηκαν εμφαντικά με τον  τρόπο που άσκησε την εξουσία και ουσιαστικά επανέφερε τη συντηρητική παράταξη στην Κυβέρνηση και ενίσχυσε τα συντηρητικά αντανακλαστικά της κοινωνίας. Διέσυρε και ακύρωσε την προοπτική μιας πραγματικής και όχι κατ’ ευφημισμό κυβερνώσας αριστεράς.

Νομιμοποίησε την ακροδεξιά στην εξουσία. Χειραγωγούσε και περιθωριοποιούσε τους θεσμούς. Καταργούσε στη πράξη την ανεξαρτησία των εξουσιών και εργαλειοποιούσε το κράτος. Στο όνομα του αντισυστημισμού ανέπτυξε καθεστωτικές πρακτικές. Επέβαλλε την αναξιοκρατία και επανέφερε τον κομματισμό.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να σταθεί ως υπεύθυνη και σοβαρή αντιπολίτευση. Ούτε μπορεί να εκφράσει τον  προοδευτικό δημοκρατικό χώρο, καθώς κάθε προσπάθεια που χωρίς αρχές και κανόνες επιχειρεί να προσεγγίσει τη σοσιαλδημοκρατία, συγκρούεται με τις πάγιες εμμονές και την αριστερίστικη αντίληψη και πρακτική του. Ο λαϊκισμός που ενδημεί στις γραμμές του τρέφεται μόνο με διχαστικές επιλογές και ξεπερασμένες πρακτικές.

Ούτε η ΝΔ, ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ, όποια μορφή κι αν πάρουν, μπορούν να εγγυηθούν τη νέα πορεία της χώρας. Να εκφράσουν με πειστικό τρόπο το νέο πολιτικό περιβάλλον που θα αφήνει πίσω το διχασμό και θα βρει τους νέους κοινούς τόπους για να προχωρήσει η Ελλάδα μπροστά στα επόμενα χρόνια.

  • Σε αντίστοιξη με την αδυναμία του παρόντος δικομματισμού η δραματική εμπειρία της πολύχρονης κρίσης οδήγησε την ελληνική κοινωνία σε μια βαθύτερη αυτογνωσία. Διαμορφώνεται μια εν δυνάμει νέα κοινωνική πλειοψηφία που έχει ισχυρό το ένστικτο της αυτοσυντήρησης, έχει εκλογικεύσει και ενστερνιστεί το νέο πατριωτισμό χωρίς εξάρσεις και λεονταρισμούς και έχει αποδεχτεί ανατροπές στο τρόπο ζωής και τις φιλοδοξίες της που την προσγειώνουν στη νέα πραγματικότητα. Μια κοινωνική πλειοψηφία που μπορεί να διακρίνει το προοδευτικό από το συντηρητικό, τη νέα σχέση ελευθερίας και ισότητας, τα όρια της  διάκρισης ανάμεσα στην ασφάλεια και τη δημοκρατία, τους κανόνες παραγωγής και διανομής του πλούτου. Είναι αυτή η πλειοψηφία που έδειξε ανθεκτικότητα στη κρίση και κράτησε ψηλά τη δική της αξιοπρέπεια και την αξιοπρέπεια της χώρας.

Είναι κρίσιμο το δίλημμα των επόμενων χρόνων. Θα παραμείνει μια κοινωνία χαμηλών προσδοκιών και περιορισμένων φιλοδοξιών ή θα αλλάξει ρότα; Θα προχωρήσει στην ανασυγκρότηση και την ανάκτηση του χαμένου εδάφους;

Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι το Κίνημά μας προτού συμβιβαστεί με την ιδέα του κυβερνητισμού, ενσωματωθεί στις δομές του κρατισμού και καταφύγει σε διαχειριστικές λογικές που του αφαίρεσαν το οξυγόνο της συλλογικής δράσης και οργάνωσης, διέθετε ένα έντονο και ριζοσπαστικό μεταρρυθμισμό. Μια σημαντική ανατρεπτική δυναμική. Χάνοντας σταδιακά αυτή τη δυναμική του, έχασε την πυξίδα του χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχασε οριστικά και το δρόμο.

Το κρίσιμο δίλημμα για μας είναι αν αυτή η παράταξη, αυτός ο χώρος μπορεί να γίνει ξανά πλειοψηφικό ρεύμα  ή θα μείνει ο φτωχός συγγενής του αδιέξοδου δικομματισμού. Αν θα αναγεννηθεί ως Κίνημα της νέας Αλλαγής ή θα παραμείνει  χώρος λεηλασίας στελεχών, ιδεών και προγραμμάτων.

Όσοι είμαστε εδώ σήμερα έχουμε ισχυρή πεποίθηση ότι μπορούμε το δρόμο μιας νέας συλλογικής προσπάθειας και να τον βρούμε και να τον περπατήσουμε, οικοδομώντας τη νέα ενότητα και τη μαχητική πρωτοπορία του χώρου, της μεγάλης προοδευτικής δημοκρατικής παράταξης.

  • Μετά την εκλογική μάχη του Ιανουαρίου του 2015, στο 10ο Συνέδριο του Ιουνίου και αφού είχαν προηγηθεί η ‘’Ελιά’’ και η Δημοκρατική Συμπαράταξη, μπροστά στο ΠΑΣΟΚ ανοίχτηκαν δυο δρόμοι:

Ή να παραμείνει εντός των τειχών του και να επιχειρήσει να βγει απ’ αυτά συντεταγμένα για να επιστρέψει ως ανερχόμενο ρεύμα στην δημόσια ζωή. Ή να μετεξελιχθεί το ίδιο σε ένα νέο φορέα συσπειρώνοντας τις υπόλοιπες δυνάμεις του προοδευτικού και δημοκρατικού χώρου με αυτόνομο και ισότιμο ρόλο. Ενός φορέα που να διαρρήξει τα τείχη της απομόνωσης και να αποτελέσει τη συνέχεια και τη τομή στην πορεία της ευρύτερης παράταξης. Η ομόφωνη σχεδόν απόφαση του Συνεδρίου ήταν η επιλογή της μετεξέλιξης. Το Νοέμβριο του 2017 220.000 πολίτες συνέρρευσαν και σε μια πρωτόγνωρη διαδικασία συνυπέγραψαν με την εκλογή της Προέδρου την ίδρυση του νέου φορέα. Έτσι γεννήθηκε το Κίνημα Αλλαγής.

Με το νέο φορέα, όχι χωρίς εμπόδια και προβλήματα αλλά με επιμονή και πίστη φθάσαμε ως εδώ. Στις εκλογές με το 8,2% και τους 22 βουλευτές.  Παράλληλα άρχισε να διαμορφώνεται η στρατηγική, η προγραμματική μας πρόταση και η πολιτική μας γραμμή. Όχι χωρίς εμπόδια και προβλήματα, όχι χωρίς αναστολές και πισωγυρίσματα. Όμως όλες οι αποφάσεις για την αυτοδύναμη στρατηγική, την αυτόνομη πορεία μας, την σοσιαλδημοκρατική μας φυσιογνωμία, τον πολιτικό χώρο που εκφραζόμαστε στην ευρεία Κεντροαριστερά, σε κάθε βήμα υπήρξαν ομόφωνες. Με τις δυνάμεις του ΠΑΣΟΚ στη πρώτη γραμμή ανεξάρτητα από επιμέρους διαφοροποιήσεις σε κάποιες τακτικές επιλογές.

Σήμερα όλοι οραματιζόμαστε όχι πια ακόμη ένα βήμα μπροστά αλλά ένα άλμα. Μια νέα έφοδο στο μέλλον. Ένα άλμα που θα καταστήσει στις νέες συνθήκες το Κίνημα Αλλαγής εν δυνάμει πλειοψηφικό πολιτικό και κοινωνικό ρεύμα. Αυτό δεν μπορεί να συντελεστεί χωρίς το ΠΑΣΟΚ. Χωρίς την καθοριστική του συμμετοχή και δράση. Χωρίς την ενεργό παρουσία της πλειάδας των στελεχών του χώρου. Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ και πρωταγωνιστεί με όλες του τις δυνάμεις στη γέννηση του καινούργιου γιατί έχει πλήρη συνείδηση και συναίσθηση των καιρών και των αναγκών. Γιατί γνωρίζει καλά ότι αν δεν υπερβεί τον εαυτό του δεν μπορεί η παράταξη και πολύ περισσότερο η χώρα να εισέλθουν στη νέα εποχή.

Το ΠΑΣΟΚ  έχει τον ιστορικό ρόλο να είναι συνεχώς, με την καθοριστική παρουσία του, ο εμβρυουλκός της νέας οργάνωσης, η κινητήρια δύναμή της.   Αυτό που θα πιάσει το νήμα της ιστορίας ξανά και μετά την ήττα και τη συρρίκνωση των τελευταίων οκτώ χρόνων, θα συμβάλλει στην αναγέννηση του χώρου και της χώρας.

12     Συμφωνούμε σήμερα εδώ για ένα Κίνημα Αλλαγής που οργανώνεται ως Κόμμα – Σύγχρονος Θεσμός. Ως σχηματισμός αυτεξούσιων και ενεργών πολιτών. Ως πολυτασικό ρεύμα στο χώρο της σοσιαλδημοκρατίας και του πολιτικού φιλελευθερισμού. Μια οργάνωση που απευθύνεται πριν και πάνω απ όλα στη νέα γενιά της πατρίδας μας καλώντας την να αναλάβει το τιμόνι των αλλαγών και των ανατροπών. Μια οργάνωση που απευθύνεται στα δυναμικά και παραγωγικά στρώματα του πληθυσμού, στις δυνάμεις της εργασίας και της διανόησης, στους σημερινούς μη προνομιούχους, μετασχηματίζοντας τη συμμετοχή και τη δράση τους σε δύναμη προοδευτικής διακυβέρνησης και νέας Αλλαγής. Μια δύναμη που σκέπτεται οικουμενικά, σχεδιάζει ευρωπαϊκά και εθνικά και δρα τοπικά. Μια οργάνωση με σύγχρονες δομές και όργανα δημοκρατικά εκλεγμένα από τη βάση ως τη κορυφή.

Οραματιζόμαστε το Κίνημα Αλλαγής ως μια Ανοιχτή Πολιτική Κοινότητα μέσα από την οποία αναγεννάται   η πολιτική. Αναλαμβάνει τον ιστορικό της ρόλο και συνεχίζει τον ιστορικό της δρόμο η μεγάλη δημοκρατική προοδευτική παράταξη. Συμμετέχουν, εκφράζονται και συντίθενται όλες οι προοδευτικές τάσεις, κινήσεις, δυνάμεις.

Εδώ συναντώνται οι σοσιαλιστές, οι σοσιαλδημοκράτες, οι οικολόγοι, οι κεντρώοι δημοκράτες, οι πολιτικά φιλελεύθεροι. Εδώ βρίσκουν βήμα οι ακτιβιστές, οι φεμινιστές, οι μετανάστες, τα άτομα με αναπηρία, οι εθελοντές και κυρίως οι νέες και οι νέοι. Εδώ βρίσκουν ανταπόκριση  κινήματα, τάσεις ρεύματα προοδευτικών ιδεών, μεταρρυθμιστικές προτάσεις, καινοτόμες πρωτοβουλίες. Ομαδοποιούνται σύμφωνα με τα ενδιαφέροντα και την εξειδικευμένη δράση τους. Αυτοοργανώνονται και αυτενεργούν σύμφωνα με τις δομές και τα πρότυπα που επιλέγουν. Επικοινωνούν προς κάθε κατεύθυνση  με τα μέσα που διαθέτει η σύγχρονη επικοινωνία και τεχνολογία. Όλοι βρίσκουν έκφραση και εκπροσώπηση. Όλοι έχουν βήμα και λόγο συμμετοχής. Όλοι έχουν δικαίωμα στις αποφάσεις είτε για πρόσωπα, είτε για πολιτικές.

Όλοι μαζί για ένα ρωμαλέο Κίνημα Αλλαγής. Να κατοχυρώσουμε σε κάθε Ελληνίδα, σε κάθε Έλληνα το δικαίωμα στην αξιοπρέπεια. Και να οδηγήσουμε την Ελλάδα σε ένα νέο ιστορικό κύκλο Ευημερίας και Προόδου.

Κώστας Σκανδαλίδης