Ομιλία Παντελή Καμά

Μέλους Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ

στην παρουσίαση των θέσεων της Δημοκρατικής Συμπαράταξης

για τα κόκκινα δάνεια

 

 

Έχω την τιμή να σας παρουσιάσω τις αναλυτικές προτάσεις της Δημοκρατικής Συμπαράταξης για τα Στεγαστικά Δάνεια.

Διαμορφώθηκε το κείμενο που σας τίθεται υπόψη μετά από αρκετή μελέτη γύρω από το πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους στην Ελλάδα. Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές, σε Εφορία, Ασφαλιστικά ταμεία, και τράπεζες, μαζί με τις ενήμερες, φθάνουν σε ύψος που προκαλούν στην κυριολεξία ίλιγγο.

Διατυπώνουμε μία πρόταση με βαθιά συναίσθηση, ότι :

  • Απαντάμε σε μία έκτατη κατάσταση
  • Ότι απαιτείται κοινωνική δικαιοσύνη και ισότητα αντιμετώπισης των πολιτών.
  • Ότι όπου είναι απαραίτητο, θα πρέπει να υπάρξουν πολιτικές αναδιαρθρώσεων.
  • Ότι αν δε δρομολογηθεί μία συνεκτική και σοβαρή λύση, τότε θα υπάρξουν για την κοινωνία και την οικονομία δυσμενείς και δυσάρεστες εξελίξεις.
  • Οι προτάσεις που θα παρουσιαστούν αναφέρονται στο σύνολο των περιπτώσεων των στεγαστικών Δανείων σε καθυστέρηση.
  • Διαπνέονται από τη βασική λογική ότι δεν έχουμε αντιτιθέμενα συμφέροντα. Στην πραγματικότητα δανειολήπτες, καταθέτες και τράπεζες έχουν κοινό συμφέρον να βρεθεί λύση, που θα απομειώνει τον όγκο των δανείων σε καθυστέρηση, θα βελτιώνει τους τραπεζικούς δείκτες , θα διασφαλίζει την περιουσία των πολιτών και θα προστατεύει τις καταθέσεις.
  • Βασική μας σκέψη είναι ότι η κοινωνία δεν υπάρχει χωρίς οικονομία. Αλλά και η οικονομία δεν υπάρχει χωρίς την κοινωνία. Δηλαδή χρειάζεται μία συμφωνία, ένας συνεργατισμός για την αντιμετώπισης αυτού του μείζονος κοινωνικού και οικονομικού προβλήματος, που ανέδειξε η κρίση.

Ο Βασικός Κανονιστικός Κανόνας για την επίλυση του μείζονος ζητήματος, θα είναι ο Κώδικας Δεοντολογίας των Τραπεζών  με  εξειδικεύσεις στα σημεία που είναι ατελής, με πλαίσιο νομοθετικών ρυθμίσεων που ορίζουν τις υποχρεώσεις των δύο συμβαλλόμενων πλευρών,  η βασική μας  επιλογή είναι οι προτεινόμενες λύσεις να έχουν αυτές τις   οριακές νομοθετικές παρεμβάσεις,  που θα επιβάλλουν την ισορροπία  μεταξύ των μερών και θα ορίζουν το πλαίσιο της επίλυσης του προβλήματος. Με αυτές τις βασικές σκέψεις και παραδοχές  η Δημοκρατική Συμπαράταξη προτείνει :

  • Πάγωμα της οφειλής για τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, για όσο διάστημα διαρκούν σε αυτούς τα ακραία κοινωνικά και οικονομικά φαινόμενα τα οποία αντιμετωπίζουν. Και εν συνεχεία ένταξη στις ρυθμίσεις οι οποίες προτείνονται με το σχέδιό μας. Προφανώς, με νομοθετικές βελτιώσεις, προτείνουμε την παράταση ισχύος του Ν. 3869/2010.
  • Αναμόρφωση του Τειρεσία, ώστε όσοι έχουν ενήμερα στεγαστικά Δάνεια να έχουν αυξημένη πιστοληπτική ικανότητα και να υπάρχει διαφορετικός βαθμός αξιολόγησης των καθυστερήσεων μεταξύ προϊόντων στεγαστικών δανείων και καταναλωτικών δανείων. Να αποσυνδεθεί από τα πιστωτικά Ιδρύματα, η δυνατότητα ρύθμισης στεγαστικών ενυπόθηκων δανείων από την ρύθμιση των καταναλωτικών προϊόντων.
  • Αφαίρεση τόκων υπερημερίας.

Νομοθετική παρέμβαση ώστε να ορίζεται ότι οι απαιτήσεις των πιστωτικών ιδρυμάτων εξαντλούνται στις λογιστικά εγγεγραμμένες οφειλές των δανειοληπτών και δεν μπορούν να απαιτηθούν μη λογιστικοποιημένες εγγραφές όπως τόκοι υπερημερίας, από όταν τα δάνεια ήρθαν σε οριστική καθυστέρηση. Με αυτό τον τρόπο επέρχεται μία εξ αρχής ελάφρυνση του οφειλέτη η οποία και θα αποτελεί κίνητρο για την υπαγωγή σε ρύθμιση. Η ρύθμιση αυτή σε σχέση με τις τρέχουσες ληξιπρόθεσμες οφειλές του δανειολήπτη τον απαλλάσσει στα στεγαστικά από το 25%, μεσοσταθμικά των τρεχουσών οφειλών του και στα καταναλωτικά δάνεια υπερβαίνει το 40%. Δηλαδή το Δάνειο ρυθμίζεται περίπου από το ύψος το οποίο είχε την περίοδο που κατέστη ληξιπρόθεσμο .  Για τη Δημοκρατική Συμπαράταξη, δεν είναι δυνατόν, εν μέσω της κρίσης να αναζητούνται και να εξοφλούνται τόκοι επί των τόκων.

  • Αντικειμενικός τύπος καθορισμού της δόσης.

Νομοθετική Συμπλήρωση του Κώδικας Δεοντολογίας  ώστε μέσω αντικειμενικά προσδιορισμένου μαθηματικού  τύπου να ορίζεται   ένα πλαφόν καταβολής δόσης, ανά δανειολήπτη που θα λαμβάνει υπόψη του,  τόσο την κλίμακα εισοδήματος όσο και τις λοιπές υποχρεώσεις του σε Εφορία και Ασφαλιστικά Ταμεία,  και να προκύπτει εξατομικευμένα η οικονομική δυνατότητα εξόφλησης των οφειλών. Το ποσό αυτό θα επικαιροποιείται ανά έτος.

  • Ενιαίοι κανόνες για τις ρυθμίσεις.

Είναι απαραίτητο να απομακρυνθούμε από τις αρχικές συμβατικές υποχρεώσεις του Δανειολήπτη, ώστε τα οι ρυθμίσεις να υπόκεινται σε ενιαίους κανόνες. Τα πιστωτικά ιδρύματα θα πρέπει να συμβάλλουν αποφασιστικά στη σύγκληση των επιτοκίων των ρυθμίσεων, σε χαμηλότερα επίπεδα από αυτά που σήμερα διαπραγματεύονται στην αγορά, διότι αυτό θα συμβάλλει αποφασιστικά στην σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος.

  • Ακύρωση καταχρηστικών ρυθμίσεων.

Όπου μονομερώς αυξήθηκαν από πιστωτικά ιδρύματα ( πχ PROBANK), τα επιτόκια των δανείων, με την επίκληση μάλιστα της κρίσης, προτείνουμε την άμεση εξομοίωσή τους, με τα συμβατικά επιτόκια που υπεγράφησαν και την αναμόρφωση των δανείων αυτών, ώστε να ο δανειολήπτης να επιβαρύνεται μόνο με τις συμβατικά συμφωνημένες χρεώσεις.

  • Αναδιάρθρωση οφειλών με βάση την εμπορική αξία

Ενθάρρυνση της χρήσης του χρηματοδοτικού εργαλείου του διαχωρισμού της οφειλής και του « παγώματος», μέρους αυτής. Βάση του  διαχωρισμού είναι η ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΞΙΑ του ακινήτου. Η συνεπής εξόφληση του τιμήματος της εμπορικής Αξίας με συνέπεια , θα συνεπάγεται  ανά έτος, ανάλογη  μείωση του « παγωμένου» άληκτου κεφαλαίου. Έτσι  ώστε στο τέλος της ρύθμισης των εναπομένον κεφάλαιο να είναι πλήρως βιώσιμο για το δανειολήπτη.

  • Εναρμόνιση και ενιαία αντιμετώπιση των δανείων είτε πρόκειται για Δάνεια με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, είτε για Δάνεια που δεν έχουν εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου. Αποτελεί ακραία μορφή ανισότητας και παραβίασης του Συντάγματος, που σε καμία αιτία Δημοσίου Συμφέροντος δεν εδράζεται, η εξαίρεση των δάνειων με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου από το Νόμο που περιορίζει τον ανατοκισμό των οφειλών.
  • Με τον ίδιο τρόπο που προτείνουμε για τις τράπεζες θα πρέπει να ρυθμιστούν τα Δάνεια με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, των οποίων σημαντικό τμήμα των καθυστερήσεων έχουν βεβαιωθεί στις Δ Ο Υ, και αποτελούν οφειλές προς το Ελληνικό Δημόσιο πλέον. Η ρύθμιση εν προκειμένω θα πρέπει να γίνει μέσω των τραπεζών με επιστροφή της οφειλής και τις αντίστοιχες διαγραφές των ληξιπρόθεσμων χρεώσεων για να τύχουν ισότιμης αντιμετώπισης οι συγκεκριμένοι δανειολήπτες σε σχέση με το υπόλοιπους.
  • Κίνητρα για τους ενήμερους δανειολήπτες.

Για τους ενήμερους δανειολήπτες στεγαστικών Δανείων, προτείνεται η υιοθέτηση από τα Πιστωτικά  Ιδρύματα κινήτρων, όπως:

Α) Μείωση του επιτοκίου δανεισμού, άρα και της δόσης.

Β)Επιστροφή ως επιβράβευση τμήματος των τόκων που έχουν καταβληθεί.

  • Προτείνεται ο δραστικός περιορισμός της ευθύνης των εγγυητών, ώστε να απελευθερωθεί ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας από την πίεση που υφίσταται εξαιτίας της απόφασης του να εγγυηθεί σε Δάνεια χωρίς να έχει προσδοκία προσωπικής ωφέλειας ( για παράδειγμα εγγυήσεις σε συγγενικά πρόσωπα).
  • Για τους δανειολήπτες σε Ελβετικό Φράγκο, προτείνεται η μετατροπή των δανείων τους σε Ευρώ, με ονομαστική αξία του δανείου σε Ευρώ κατά την ημέρα της εκταμίευσης και επιτόκιο ίδιο με αυτό των ρυθμιζόμενων δανείων, και αναμόρφωση του ύψους του άληκτου κεφαλαίου ανάλογα με τις καταβολές που έχουν γίνει.
  • Είναι κάθετη η αντίθεσή μας, προς οποιαδήποτε πώληση των στεγαστικών δανείων σε Funds. Αυτή  θα οδηγούσε εκρηκτικά κοινωνικά αδιέξοδα  και  θα υπονόμευε την ίδια τη σταθερότητα του Τραπεζικού συστήματος. Οι προτάσεις μας εξάλλου σε συνδυασμό με το Νόμο 3869/2010, παρέχουν πλήρη προστασία στην πρώτη κατοικία των Ελλήνων, και την δυνατότητα να αποκατασταθούν, οι αθέμιτες πρακτικές που έχουν κατά καιρούς εφαρμόσει τραπεζικά ιδρύματα. Αυτό χωρίς να χρειάζεται να προσφύγουμε σε επιλογές, οι οποίες στερούνται ηθικής απέναντι στο κοινωνικό σύνολο και καταρρακώνουν την έννοια της Πίστης πάνω στην οποία πρέπει να στηρίζεται ένα σύγχρονο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

 

  • ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ: ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ- ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ ΣΤΗ ΖΩΗ.

Ειδική κατηγορία δανειοληπτών είναι, οι δανειολήπτες του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων. Οι διαρκείς μειώσεις των μισθών και των συντάξεων, έχουν  ως αποτέλεσμα, οι δόσεις των δανειακών υποχρεώσεων συνταξιούχων και εν ενεργεία Δημοσίων Υπαλλήλων να συμβάλλουν  στην υποβάθμιση του βιοτικού τους επιπέδου. Οι λύσεις που έχουν εφαρμοστεί μέχρι σήμερα είναι ατελείς.  Ο σχεδιασμός της κυβέρνησης στο θέμα αυτό προσφέρει μόνο παροδικές και όχι οριστικές λύσεις.

Εμείς πιστεύουμε ότι μέσα στην κρίση έχουν όλοι δικαίωμα σε μία αξιοπρεπή διαβίωση, για αυτό και στηρίζουμε μία οργανωμένη προσπάθεια που αφενός θα μειώνει τις δόσεις των δανείων, ανάλογα με το εισόδημα των συνταξιούχων και των εργαζόμενων του Δημόσιου Τομέα, αφετέρου θα μειώνει τα επιτόκια του δανεισμού, ώστε τα Δάνεια και να εξοφληθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα και να πάψουν να είναι βρόχος για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Δεν μπορεί το Ελληνικό Δημόσιο, που έχει βασική ευθύνη, για την ανατροπή της ζωής των Ελλήνων να κερδίζει υπέρμετρα από την κρίση.

Η λύση που προτείνουμε είναι πραγματική, ρεαλιστική και Δίκαιη. Εξασφαλίζει την Κοινωνική Συνοχή και Δίνει ώθηση στο τραπεζικό σύστημα. Δίνει κίνητρα ρύθμισης των χρεών χωρίς να διαταράσσει την  ισορροπία του Τραπεζικού συστήματος αντίθετα ενισχύεται. Είναι μάλιστα ένας οδικός χάρτης που βάσιμα πιστεύουμε ότι μπορεί να οδηγήσει σε μείωση των κόκκινων στεγαστικών δανείων με πολύ μεγαλύτερη αποκλιμάκωση από αυτή που προβλέπουν οι μνημονικοί όροι.