Ομιλία Εύης Χριστοφιλοπούλου στη Βουλή, κατά τη συζήτηση Επίκαιρης Επερώτησης της Κ.Ο. ΠΑΣΟΚ με θέμα:

«ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ- Πορεία Υλοποίησης δράσεων για την εξάλειψη του φαινομένου»

 

Η Επίκαιρη Επερώτηση του ΠΑΣΟΚ για την ενδοσχολική βία συζητείται τρεις ολόκληρους μήνες μετά την κατάθεσή της. Γιατί τώρα;

Δυστυχώς, παραμένει επίκαιρη και έχει σημασία η γενίκευση της συζήτησης.

Εμείς θα καταθέσουμε προτάσεις για την αντιμετώπιση του φαινομένου και ελπίζω να πράξουν το ίδιο και τα υπόλοιπα κόμματα.

Είναι σημαντικό η κατατεθείσα αίτηση του Ποταμιού, που και εμείς προσυπογράψαμε, να ληφθεί υπόψη και να συγκληθεί εν ευθέτω χρόνω, αφού ακούσουμε σήμερα τον Υπουργό, η Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής.

Η συναίνεση και η εθνική συνεννόηση δεν αφορά μόνο τα μείζονα θέματα της χώρας. Αφορά εξίσου σημαντικά θέματα της καθημερινότητας της ελληνικής οικογένειας, όπως είναι όλες οι βαθμίδες της εκπαίδευσης.

Η ελληνική κοινωνία, πριν λίγους μήνες έγινε μάρτυρας μιας αποτρόπαιας πράξης, ενός ακραίου παραδείγματος εκφοβισμού, με το θάνατο του Βαγγέλη Γιακουμάκη και για να αντιληφθούμε την πραγματική σημασία αυτού του περιστατικού θα πρέπει να θυμηθούμε ότι ο εισαγγελέας, λίγες μέρες πριν, μετέτρεψε τη δίωξη σε ανθρωποκτονία από πρόθεση με ενδεχόμενο δόλο. Το γεγονός αυτό πρέπει να μας προβληματίσει. Όχι μόνο για τη σφοδρότητα του ακραίου αυτού παραδείγματος αλλά και για τον τρόπο που η ελληνική Πολιτεία πρέπει να αντιμετωπίζει ένα ζήτημα: κυρίως προληπτικά αλλά και κατασταλτικά.

Το φαινόμενο μπορεί να είναι φαινόμενο «ρουτίνας» και ανάμεσά μας να υπάρχουν πολλοί Βαγγέληδες, μαθητές και μαθήτριες που υπομένουν και δίπλα τους υπάρχουν οι αμέτοχοι τρίτοι οι οποίοι μπορεί να είναι μαθητές, σπουδαστές, εκπαιδευτικοί ακόμη και γονείς οι οποίοι μπορεί κάθε μέρα να βλέπουν περιστατικά ενδοσχολικής βίας και να μην συνειδητοποιούν πως μια πράξη, ίσως ηπιότερη από αυτήν που είδε το φως της δημοσιότητας, μπορεί, διογκούμενη, με την ανοχή μας, την ανοχή των «αμέτοχων τρίτων», να καταστεί ιδιαίτερα επικίνδυνη για το εκπαιδευτικό κλίμα που πρέπει να πρυτανεύει στις αίθουσες διδασκαλίας.

Οφείλουμε εμείς οι Έλληνες να σταματήσουμε, κάθε φορά που υπάρχει ένα ακραίο περιστατικό, να τρέχουμε πίσω από αυτό και να κάνουμε διάφορες ενέργειες προσπαθώντας να το αντιμετωπίσουμε αλλά μετά να ατονούμε τις προσπάθειές μας.

Επισημαίνω στο σημείο αυτό κάποιες από τις δράσεις τις οποίες ξεκίνησε διαρθρωτικά η ελληνική Πολιτεία, για να συμβάλω στον προβληματισμό:

Αναφέρομαι σε κάποια, θεωρώ θετικά, παραδείγματα:

  • Η λειτουργία τηλεφωνικής συμβουλευτικής γραμμής υποστήριξης για εκπαιδευτικούς και γονείς, η οποία θεσμοθετήθηκε πριν από λίγα χρόνια, και υπάρχει επιλεξιμότητα, υπάρχουν ευρωπαϊκή πόροι . Μπορεί αυτή να λειτουργήσει αυτή ως ένα εργαλείο κύριε Υπουργέ; Τί πιστεύει το Υπουργείο; Τι προτίθεται να κάνει;
  • Η λειτουργία κινητής μονάδας παρέμβασης σε περιστατικά βίας και εκφοβισμού.
  • Η διαδικτυακή και συμβουλευτική υπηρεσία υποστήριξης σε μαθητές και γονείς.
  • Η εισαγωγή του επιστημονικού πεδίου της Σχολικής και Κοινωνικής Ζωής όπως εντάχθηκε στα προγράμματα σπουδών για το Νέο Σχολείο και στην πρωτοβάθμια και στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Αυτή η μαθησιακή ενότητα – και όχι ένα μάθημα που διδάσκεται με μετωπική διδασκαλία-, θα μπορούσε να οδηγήσει στην αλλαγή αντιλήψεων και στη δημιουργία ενός άλλου κλίματος. Υπάρχει πρόταση και είναι στα προγράμματα σπουδών.
  • Το παρατηρητήριο για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της σχολικής βίας. Το έχετε αξιοποιήσει; Θα θέλαμε να μάθουμε ποιες είναι οι δικές σας ενέργειες αυτούς τους 5 μήνες που είστε Υπουργός και συγκεκριμένα όταν συνέβη το συγκεκριμένο ακραίο περιστατικό. Ποιες είναι οι δικές αντιλήψεις για το παρατηρητήριο; Τους καλέσατε για να συζητήσετε μαζί τους; Τι σχεδιάζετε για να τους υποστηρίξετε;
  • Πιο ουσιαστικά, υπάρχουν οι συνέργειες οι οποίες έχουν ήδη αναπτυχθεί και δεν ξέρω κατά πόσο έχετε πρόθεση να τις συνεχίσετε με την Β΄ παιδιατρική κλινική του Νοσοκομείου Παίδων «Η Αγία Σοφία» και την μονάδα εφηβικής υγείας αλλά και με την Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (ΕΨΥΠΕ).
  • Επίσης σε ότι αφορά την πρόληψη της διαδικτυακής βίας, το πρόγραμμα Safer Internet της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τις συνέργειες με την Ελληνική Αστυνομία και την εξαιρετική δουλειά που κάνει η ειδική μονάδα υπό τον κ. Σφακιανάκη.

Πριν λίγες ημέρες ανακοινώσατε το πρόγραμμα επιμόρφωσης, για το οποίο θέλω να μας πείτε. Ελπίζω η συζήτηση αυτής της Επερώτησης να αποτέλεσε την αφορμή για να το πράξετε και θα ήταν χαρά μας να συμβαίνει αυτό. Θα παρακαλέσω να μας πείτε κάποια στοιχεία στην ομιλία σας. Θεωρώ ότι είναι προς τη σωστή κατεύθυνση. Υπήρξαν και προηγουμένως προγράμματα επιμόρφωσης. Όμως, θέλω να επισημάνω δύο διαστάσεις:

  1. Όσο και αν συνεργαστούμε και με το ΕΨΥΠΕ και με τη Β΄ Παιδιατρική Κλινική αλλά και με άλλους φορείς, έχει μεγάλη σημασία τι συμβαίνει στη σχολική μονάδα. Και για να πετύχουμε να κατέβουμε στο επίπεδο της σχολικής μονάδας πιστεύουμε ότι θα πρέπει σε κάθε Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης να υπάρξει μια ομάδα υποστήριξης όχι μόνο από σχολικούς συμβούλους όχι μόνο από εκπαιδευτικούς αλλά και από ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, μια διεπιστημονική μονάδα μέσα στην Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης που θα μπορούσε να προστρέξει όταν έχουμε συμβάντα αλλά και να παρέχει καθημερινή συμβουλευτική υποστήριξη. Τα σεμινάρια επιμόρφωσης μπορεί να θετικά αλλά μετά την υλοποίησή τους, πολλές φορές δεν υπάρχει η απαραίτητη διάχυση αλλά και ο απαραίτητος πολλαπλασιασμός της γνώσης.

Εμείς, λοιπόν, πιστεύουμε ότι πρέπει να αξιοποιηθεί το δίκτυο κατά της σχολικής βίας κι αυτό το δίκτυο πρέπει να το αγκαλιάσει η κοινωνία. Έχει πολύ μεγάλη σημασία οι δήμοι, για παράδειγμα, να συνεισφέρουν με τις δικές τους κοινωνικές υπηρεσίες και η τοπική κοινωνία να αγκαλιάσει αυτές τις προσπάθειες που θα κάνουν οι εκπαιδευτικοί. Υπάρχουν στελέχη της εκπαίδευσης αυτή τη στιγμή που «έχουν πάρει στις πλάτες τους», κυριολεκτικά, το θέμα αυτό. Έχει, όμως, πολύ μεγάλη σημασία να υπάρξει περισσότερη προσπάθεια και ο ρόλος του Υπουργείου είναι σημαντικός.

  1. Τη ρύθμιση που φέρατε για την αυστηροποίηση των ποινών στις περιπτώσεις βίας, εμείς την ψηφίσαμε. Όμως, όπως και στην περίπτωση της σχολικής βίας, έτσι και στην περίπτωση της αθλητικής βίας και άλλων μορφών βίας, δεν είναι οι διατάξεις δικαίου αυτές που λείπουν. Συνήθως είναι το πώς βοηθούμε την εφαρμογή τους. Επομένως, έχει πολύ μεγάλη σημασία, όχι μόνο να καλλιεργηθεί ένα κλίμα μάθησης στα σχολεία, αλλά, βεβαίως, την ίδια στιγμή να μην υπάρχει και η αίσθηση της ατιμωρησίας. Διότι όταν υπάρχει η αίσθηση της χαλαρότητας και της ατιμωρησίας, τότε όλοι εμείς οι αμέτοχοι τρίτοι γινόμαστε συμμέτοχοι στα περιστατικά σχολικής βίας.

 

Τέλος, υπάρχει και ένα στοιχείο στο οποίο αντιπαρατιθέμεθα σφοδρά. Τα προγράμματα σπουδών, για τα οποία έχουν δουλέψει πάρα πολλοί εκπαιδευτικοί και έχουν συμμετάσχει και αξιολογητές εμπειρογνώμονες από το χώρο της εκπαίδευσης, καθώς επίσης και το σημερινό Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής- είναι στο συρτάρι σας.

Τα προγράμματα αυτά αλλάζουν τον τρόπο διδασκαλίας. Φεύγουμε από τη μετωπική διδασκαλία και πάμε σε ένα κλίμα συνεργατικό, σε ένα κλίμα όπου μαθητές και μαθήτριες συμβάλλουν μαζί με τους καθηγητές και τους δασκάλους στη δημιουργία της μάθησης.

Αυτό το κλίμα δημιουργεί σχολειά συνεργατικά, σχολειά όπου η ομάδα παίρνει πολλές φορές στα χέρια της τα έκτροπα περιστατικά, που μπορεί να υπάρξουν στην ανθρώπινη συνεύρεση σε σχολικό περιβάλλον. Νομίζω ότι αυτά τα προγράμματα σπουδών θα πρέπει να τα βγάλετε από το συρτάρι σας και να τα ξαναδείτε. Σ

Σας καλώ στην απάντηση που θα δώσετε, να μας απαντήσετε γιατί βάλατε στο συρτάρι αυτά τα προγράμματα σπουδών.

Έχουμε πάρα πολλά να μας χωρίζουν στην πολιτική μας, από την αντιμεταρρύθμιση στα Πανεπιστήμια ως τον πόλεμο κατά της «αριστείας» και έχουμε πολλή αντιπαράθεση μπροστά μας, αν εμμείνετε σε αυτά.

Σας καλώ, εκ μέρους όλων των επερωτώντων Βουλευτών, να δείτε τουλάχιστον τα θέματα της ενδοσχολικής βίας σε συνεργασία με τις υπόλοιπες πτέρυγες, να συγκαλέσετε την Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων και να εξετάσετε το ζήτημα σε όλες τις πτυχές του.

 

Δευτερολογία

Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ εκφράζει την ικανοποίησή της για το επίπεδο της συζήτησης αναφορικά με το ζήτημα της ενδοσχολικής βίας, το οποίο είχαμε την πρωτοβουλία να φέρουμε προς συζήτηση στη Βουλή.

Συμφωνώ με τις επισημάνσεις πολλών συναδέλφων και ειδικότερα με τα όσα είπε η κ. Κατριβάνου για τη βιωματική εκπαίδευση και την επιμόρφωση. Θα ήθελα να εξετάσετε το πρόγραμμα μείζωνος επιμόρφωσης, το οποίο είχε στοιχεία βιωματισμού προς την κατεύθυνση που διεφάνη να συναινεί το Σώμα.

Ο Υπουργός μίλησε για τη διαπολιτισμικότητα και τη διαφορετικότητα, καθώς και για την ανάγκη τα σχολειά και ο εκπαιδευτικός κόσμος να τις αποδεχτούν. Συμφωνούμε, αλλά πρέπει να δούμε πράξεις προς αυτή την κατεύθυνση ώστε να εξαλειφθούν και φαινόμενα ομοφοβικής βίας και ρατσισμού.

Είναι γνωστό ότι οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ εισήγαγαν το θεσμό της διαπολιτισμικότητας στα σχολεία.

Αναμένουμε τις πρωτοβουλίες σας επί του θέματος αλλά αναρωτιόμαστε:

Νομίζετε ότι θα είναι εύκολο να θεσμοθετήσετε για τη διαπολιτισμικότητα; Διότι αν φέρετε ρύθμιση προς ψήφιση στο Κοινοβούλιο, οι «ομογάλακτοί» σας ΑΝΕΛ, με τους οποίους έχετε επιλέξει να συγκυβερνάτε, είναι κυρίως εθνικιστές – λαϊκιστές και δεν αποδέχονται τη διαπολιτισμικότητα και δεν αντιτάσσονται σε μορφές βίας, όπως η ομοφοβική και η ρατσιστική.

Σε ποιες πολιτικές «πλάτες» θα στηριχθείτε για το θέμα της διαπολιτισμικότητας και σε ανάλογα θέματα που αφορούν στάσεις και αντιλήψεις;

 

Είναι «βούτυρο στο ψωμί» της εκάστοτε αντιπολίτευσης όταν η κυβέρνηση χάνει, προς στιγμήν, τη δεδηλωμένη σε συγκεκριμένα νομοσχέδια. Εμείς, όμως, δεν θα το εκμεταλλευτούμε αυτό και όπως και στο θέμα της ιθαγένειας, που πρώτο το ΠΑΣΟΚ έφερε στη Βουλή, στηρίζουμε.

 

Περιμένουμε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες από το Υπουργείο Παιδείας για την ενδυνάμωση του Δικτύου κατά της ενδοσχολικής βίας, καθώς πρέπει να γίνει πιο ενεργό και η παρουσία του στα σχολεία εντονότερη.

 

 

Τέλος, θα συμφωνήσω με τον κ. Πετράκο ότι τα ΜΜΕ προβάλλουν πρότυπα βίας, όπως και ο κινηματογράφος. Στο ζήτημα αυτό, όμως, υπάρχουν δύο πτυχές:

 

  • Η πτυχή των προτύπων που εμείς οι πολιτικοί καλλιεργούμε. Τα τελευταία χρόνια τόσο οι «αγανακτισμένοι» της πλατείας, όσο και όσοι «αγανακτισμένοι» ήρθαν στη Βουλή μετά το 2012, εξαπέλυαν κηρύγματα μίσους απέναντι στην ελληνική Πολιτεία και απέναντι σε όσους διαφωνούσαν και προξένησαν εμφυλιοπολεμικές καταστάσεις.

Αυτά δεν είναι πρότυπα βίας;

  • Η κατασκευή εσωτερικών και εξωτερικών εχθρών, όπως συστηματικά κάνει η κυβέρνηση δεν είναι ανάλογο πρότυπο με μοναδικό σκοπό τη χάραξη κομματικής γραμμής και την άσκηση προπαγάνδας;

 

Ποια πρότυπα συνεργατικότητας και συνεννόησης προβάλει η Πρόεδρος της Βουλής, την οποία είχαμε τη δυστυχή πρωτοβουλία να ψηφίσουμε και η οποία «αποφασίζει και διατάζει»;

 

Αυτό που έχει νόημα είναι να συνεννοηθούμε, όπως έκανε σήμερα η Βουλή για το θέμα της ενδοσχολικής βίας. Με τον ίδιο τρόπο οφείλουμε να συνεννοηθούμε διότι η χώρα χρειάζεται περισσότερο παρά ποτέ την εθνική συνεννόηση.

 

Εθνική συνεννόηση, όμως, με κηρύγματα μίσους δεν μπορεί να υπάρξει.