Καλούμαστε σήμερα να σχολιάσουμε άρθρα ενός νόμου, σε μια διαδικασία ταχύτατη, που ελπίζουμε να μην σημαίνει ότι η Υπουργός και η Κυβέρνηση δεν θέλουν να ακούσουν τους βουλευτές και τα άλλα κόμματα.

Από την άλλη πλευρά τα θέματα που ρυθμίζονται είναι πραγματικά επείγοντα.

Η προηγούμενη πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών άνοιξε το δρόμο, παρά τις αρχικές διαφωνίες της Νέας Δημοκρατίας, ώστε να διασφαλιστεί η πορεία των νέων ανθρώπων που γνωρίζουν ουσιαστικά μόνο την Ελλάδα ως πατρίδα τους, προς την ελληνική ιθαγένεια.

Το διάστημα που δεν εφαρμόζονταν οι διατάξεις του νόμου που κρίθηκαν αντισυνταγματικές το Υπουργείο Εσωτερικών (αναγνωρίζοντας εμμέσως ή αμέσως την αδικία) εξέδωσε εγκύκλιο βάσει της οποίας οι νέοι που θα μπορούσαν να υπαχθούν στις διατάξεις του άρθρου 1Α του νόμου 3838/10 μπόρεσαν να υποβάλλουν αίτηση πολιτογράφησης ως ενήλικες και τα αιτήματα τους εξετάστηκαν γρήγορα. Σήμερα αρκετά παιδιά που επέλεξαν να ακολουθήσουν αυτή τη διαδικασία είναι πλέον έλληνες πολίτες.

Δεν ήταν η καλύτερη λύση γιατί για το ΠΑΣΟΚ δεν είναι δυνατό τα παιδιά που έχουν μεγαλώσει στη χώρα να μπαίνουν σε μια διαδικασία που δεν τα αφορά. Δεν υπάρχει κάτι να αποδείξουν στην συνέντευξη ενώπιον της επιτροπής πολιτογράφησης.

Όμως αυτή η λύση ήταν μια πρακτική λύση,μια ρεαλιστική λύση για ανθρώπους που δεν μπορούσαν να περιμένουν.

Τα παιδιά και οι νέοι των διατάξεων του νόμου δεν διαφέρουν μεταξύ τους. Καταλαβαίνουμε όλοι ότι δεν υπάρχει κρίσιμη διαφορά ενός παιδιού που γεννήθηκε στην Ελλάδα με ένα παιδί που ήρθε σε ηλικία δύο, τριών ή τεσσάρων ετών όταν τα παιδιά μεγαλώνουν εδώ, πηγαίνουν στα ελληνικά σχολεία και συμμετέχουν μαζί με τους συνομηλίκους τους στην καθημερινότητα μας.

Η διαφορά των δυο κατηγοριών είναι καθαρά συμβολική και κάποια στιγμή θα πρέπει να μην αφήνουμε τους συμβολισμούς να κυριαρχούν της πραγματικότητας. Όποια άποψη και να έχουν οι συμπολίτες μας για το θέμα είτε είναι θετικοί είτε είναι αρνητικοί απέναντι σε αυτόν ή τον προηγούμενο νόμο όταν ερωτώνται αν αξίζει να αποκτήσει την ελληνική ιθαγένεια κάποιο παιδί μετανάστη που γνωρίζουν απαντούν πάντα θετικά. Πολλοί μάλιστα πιστεύουν ότι τα παιδιά αυτά είναι ήδη έλληνες πολίτες.

Έτσι πρέπει να δούμε και εμείς το άρθρο 1 του νόμου. Χωρίς προκαταλήψεις, αποδεχόμενοι την αυτονόητη πορεία ενός παιδιού που μέσα από το σχολείο και την ευρύτερη κοινωνικοποίηση γίνεται, με έναν αυτοματοποιημένο και ολιστικό τρόπο, σαν τα άλλα παιδιά της γενιάς του.

Έτσι, και αυτή ήταν η βασική αρχή του νόμου 3838/10, όλα τα παιδιά που πληρούν συγκεκριμένες τυπικές και συνάμα ουσιαστικές προϋποθέσεις θα πρέπει να γίνονται όσο πιο γρήγορα έλληνες πολίτες. Δεν υπάρχει λόγος να ταλαιπωρούνται τα παιδιά.

Οι κατηγορίες που θέτει ο νόμος απαντούν στην απόφαση του ΣτΕ με έναν δίκαιο τρόπο. Η επιλογή της εγγραφής στο δημοτικό, συν τις αυξημένες προϋποθέσεις για το νομικό καθεστώς και τα χρόνια διαμονής των γονέων είναι στην πράξη ένα «αναγκαίο κακό» για να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξουν νέες περιπέτειες για αυτά τα παιδιά. Αυτή είναι πρόταση της νέας κυβέρνησης αλλά δεν απέχει ιδιαίτερα από τις απόψεις του ΠΑΣΟΚ που τέθηκαν στην δημιουργική, σε αυτό το θέμα, διαπραγμάτευση με  τη  Νέα Δημοκρατία.

Οι άλλες κατηγορίες που προτείνονται ακολουθούν το σχέδιο της προηγούμενης κυβέρνησης. Είναι ελπιδοφόρο ότι σε ένα τόσο σημαντικό θέμα συγκλίνουν οι απόψεις των κομμάτων. Η Νέα Δημοκρατία δεν πρέπει να υπαναχωρήσει σε αυτό το θέμα για λόγους μικροκομματικού συμφέροντος.

Θέλω να σας θέσω μια επιφύλαξη όμως που έχει σχέση με τη δυνατότητα της διοίκησης να ανταπεξέλθει στις ανάγκες των νέων διατάξεων.

Όταν εφαρμόστηκε ο νόμος 3838/10 πολλά παιδιά δεν μπορούσαν να καταθέσουν αίτηση γιατί λόγω της γραφειοκρατίας δεν είχαν στα χέρια τους άδεια σε ισχύ.

Με την μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων της μετανάστευσης από τους Δήμους στις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις το 2011 ξεκίνησε μια νέα εποχή που ολοκληρώθηκε με την ψήφιση του Κώδικα Μετανάστευσης πριν ένα χρόνο. Τα αποτελέσματα της μεθοδικής αυτής μεταρρύθμισης τα βλέπουμε σήμερα, όπου στις περισσότερες περιπτώσεις οι άδειες εκδίδονται γρήγορα. Έχουμε 527.000 άδειες σε ισχύ σήμερα ενώ πριν από ένα χρόνο είχαμε γύρω στις 450.000. Παράλληλα, ως αποτέλεσμα μιας σειράς ρυθμίσεων, έχει μειωθεί στο ελάχιστο η πιθανότητα απονομιμοποίησης των μεταναστών.

Με την ψήφιση του νόμου είναι αυτονόητο ότι η διοίκηση θα πρέπει να ασχοληθεί κατά προτεραιότητα με τις εκκρεμείς αιτήσεις από τον προηγούμενο νόμο. Την ίδια ώρα το σύστημα θα δεχτεί πίεση από όλες τις κατηγορίες των δικαιούχων.

Αντικειμενικά, όμως, μπορούμε να πούμε ότι τα μεγαλύτερα παιδιά, αυτά που είναι ενήλικα θα πρέπει να εξυπηρετηθούν πιο γρήγορα γιατί είναι αυτονόητο ότι οι ανάγκες τους είναι άμεσες ενώ αδικήθηκαν περισσότερο από την καθυστέρηση θεραπείας των προβλημάτων που προέκυψαν με την απόφαση του ΣτΕ.

Καλό θα ήταν λοιπόν να δώσουμε ευκαιρία στη διοίκηση να ανασάνει και να ασχοληθεί με τα πιο επείγοντα θέματα. Το είπα και χτες. Αξιοποιείστε τη διάταξη του δικού μας σχεδίου και οργανώστε την εναλλακτική γραπτή δοκιμασία ώστε να αποσυμφορηθούν οι υπηρεσίες.

Υπάρχει η πιθανότητα η αυξημένη προσέλευση των δικαιούχων να καταστήσει τις υπηρεσίες της Ιθαγένειας υπηρεσίες παραλαβής αιτημάτων και όχι εξέτασης τους.

Σας προτείνω να μεταθέσετε κατά ένα χρόνο την έναρξη εφαρμογής της περίπτωσης της παραγράφου 1. Στην πράξη αυτή η ρύθμιση θα επιταχύνει και δεν θα καθυστερήσει την απόδοση ιθαγένειας στα παιδιά.

Πρέπει να επαναφέρετε επίσης τις διατάξεις για τους ομογενείς που δεν συμπεριλάβατε στο σχέδιο σας. Οι διατάξεις είναι στα χέρια σας και μπορείτε να το κάνετε.

Δεν πρέπει να περιμένετε για κάποια τόσο επείγοντα θέματα την σύσταση της Επιτροπής για τη σύνταξη Κώδικα ιθαγένειας.

Όσον αφορά τα θέματα που ρυθμίζονται με την ενσωμάτωση των δυο οδηγιών έχω να κάνω λίγα σχόλια.

Βλέπετε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι μπαμπούλας, ούτε εχθρός των μεταναστών ή οτιδήποτε άλλο. Έχουν έρθει σήμερα προοδευτικές ρυθμίσεις για τα δικαιώματα των μεταναστών και για την οργάνωση της εποχικής εργασίας στις οποίες δεν μπορούμε να διαφωνήσουμε. Κεντρική ιδέα των οδηγιών που συζητάμε σήμερα είναι ότι οι μετανάστες εργαζόμενοι πρέπει να απολαμβάνουν ίση μεταχείριση με τους ευρωπαίους και τους έλληνες συναδέλφους τους σε μια μακρά σειρά θεμάτων. Η ίση μεταχείριση δεν είναι παραχώρηση προς τους μετανάστες. Αν δεν υπάρχει αυτή αλλοιώνεται η αγορά εργασίας, διαμορφώνει συνθήκες «φτηνών εργατικών χεριών» που αποβαίνει κατά βάση σε βάρος των ελλήνων εργαζομένων.

Θέλω να ξαναθέσω σήμερα την σύνδεση της οδηγίας για την εποχική εργασία με τη ρύθμιση του δικαιώματος εργασίας των υπό αναβολή απομάκρυνσης αλλοδαπών και των αιτούντων άσυλο.

Δεν χρειαζόμαστε εποχικούς εργάτες που θα έρθουν τώρα μέσα στην οικονομική κρίση με τα τεράστια ποσοστά ανεργίας, αν αξιοποιήσουμε το ντόπιο εργατικό δυναμικό. Πρέπει να λειτουργήσει επιτέλους ο ΟΑΕΔ και για τον αγροτικό χώρο και οι θέσεις της εποχικής εργασίας να καταλαμβάνονται από εσωτερικά μετακινούμενους εργάτες.

Η απόδοση δικαιώματος εργασίας στους υπό αναβολή απομάκρυνσης μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο για την καταγραφή μεταναστών που δεν έχουν χαρτιά. Ο νόμος του ΠΑΣΟΚ, ο 3907/11 σας δίνει τη δυνατότητα να αποδώσετε αυτό το προσωρινό καθεστώς σε έναν μεγάλο αριθμό ανθρώπων.

Και εδώ όμως μπορούν να προκύψουν προβλήματα διοικητικού φόρτου. Εδώ προτείνουμε να δώσετε τη δυνατότητα σε μετανάστες χωρίς χαρτιά να υποβάλλουν αίτηση για να υπαχθούν στο καθεστώς και να τους δώσετε δικαίωμα εργασίας μέχρι την απόφαση της Αστυνομίας. Όπως καταλαβαίνετε η Αστυνομία θα πρέπει να εκδίδει, αφού γίνει η αίτηση, απόφαση επιστροφής και παράλληλα αναβολή απομάκρυνσης που αν το αντέχουν οι υπηρεσίες, μπορεί να έχει μικρότερη του εξάμηνου που προβλέπεται από το νόμο διάρκεια έτσι ώστε αν οι μετανάστες είναι άμεσα απελάσιμοι να απελαθούν. Κατά το διάστημα όμως που θα μεσολαβήσει μέχρι την απόφαση οι μετανάστες θα μπορούν να εργάζονται νόμιμα. Είναι αυτονόητο ότι οι πρόσφυγες που προέρχονται από εμπόλεμες περιοχές και εφόσον, δεν θέλουν να υποβάλλουν ή δεν έχουν υποβάλει ακόμη αίτηση για άσυλο, θα αποκτούν  άμεσα το δικαίωμα εργασίας με την προβλεπόμενη από το νόμο εξάμηνη διάρκεια.

Ας το ρυθμίσετε μεταβατικά για να μη χρειαστεί να περιμένουμε τη δημοσίευση της ΚΥΑ.

Όσον αφορά τις ρυθμίσεις – προσθήκες στον Κώδικα Μετανάστευσης θα ήθελα να σας καλέσω να προσέξετε να μην διαταράξετε την καλή πλέον λειτουργία των υπηρεσιών που λειτουργεί προς όφελος των μεταναστών.

Εισάγετε πολλές κατηγορίες που διαφοροποιούν αυτό που μέχρι τώρα λυνόταν με την προσφυγή στο σύστημα των εξαιρετικών λόγων.

Η ρύθμιση που βρήκατε έτοιμη για τη δυνατότητα επαναφοράς στη νομιμότητα των μεταναστών που συμπλήρωσαν πέντε χρόνια άδειας διαμονής στα προηγούμενα δέκα χρόνια διευκολύνει την πρόσβαση και των υπολοίπων κατηγοριών στο υφιστάμενο σύστημα εξαιρετικών λόγων. Οι παραπάνω κατηγορίες θα λειτουργήσουν σε βάρος του συστήματος.

Δεν είναι διοικητικά ορθή η παραπομπή ανθρώπων στις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις. Πάνω που αρχίζει και λειτουργεί το σύστημα είναι κρίμα να το σαμποτάρουμε με αυτή την απόφαση.

Έχετε εικόνα για τον αριθμό των ανθρώπων που μπορούν να υπαχθούν σε αυτές τις ρυθμίσεις; Ξέρετε πόσες ανθρωποώρες θα προστεθούν, έχετε συνυπολογίσει την πιθανότητα ανάπτυξης κυκλωμάτων διαφθοράς;

Στην αιτιολογική έκθεση μιλάτε για εξορθολογισμό αλλά αυτές οι διατάξεις σας είναι περισσότερο ακτιβιστικές.

Ας αφήσετε τις επιπλέον κατηγορίες που φέρατε μετά τη διαβούλευση και δείτε τις ανάγκες των υπηρεσιών, δοκιμάστε την εφαρμογή του νέου συστήματος στις αποκεντρωμένες και ελάτε μετά να αλλάξετε ότι είναι διοικητικά εφικτό.

Δείτε πόσο θα συνεισφέρει στην επιτάχυνση των αποφάσεων στο ΥΠΕΣ η παραπομπή στις αποκεντρωμένες διοικήσεις αυτών που έχουν συμπληρώσει 5 χρόνια στα προηγούμενα 10.

Καλό θα είναι επίσης να τροποποιήσετε την μεταβατική διάταξη για το ίδιο θέμα ώστε να απαιτούνται 4 χρόνια στα προηγούμενα 10 για όσους έχουν ήδη καταθέσει αίτηση στο Υπουργείο Εσωτερικών. Με αυτόν τον τρόπο θα κερδίσετε τον χρόνο που χάθηκε με την καθυστέρηση της ψήφισης της σχετικής ρύθμισης. Έχει νόημα αυτό για να καλύψουμε τους ανθρώπους που έχασαν τις άδειες διαμονής τους στις αρχές της οικονομικής κρίσης.

Κυρία υπουργέ

Σας ασκούμε όπως καταλαβαίνετε καλόπιστη κριτική. Το άρθρο 8 έχει σημαντικές διατάξεις. Μην το απαξιώνετε με ρυθμίσεις που δημιουργούν προβλήματα.

Δεν αποδεικνύονται έτσι τα φιλικά αισθήματα προς τους μετανάστες. Πρόβλημα δημιουργείτε πρώτα σε αυτούς. Θα ορίσετε λέτε τα δικαιολογητικά βάσει των οποίων θα αποδεικνύουν την κοινωνική ένταξη αυτοί που είχαν έστω και ένα χρόνο άδεια διαμονής. Θα αναθέσετε στις υπηρεσίες να τα ελέγχουν.  Δεν θα κάνουν άλλη δουλειά και θα καθυστερούν την εξυπηρέτηση όλων των υπολοίπων ή θα λιμνάζουν αιτήσεις που θα αποδειχτεί εκ των υστέρων ότι στηρίχτηκαν σε πλαστά ή παραποιημένα έγγραφα.

Με τον Κώδικα Μετανάστευσης απλοποιήσαμε τις διαδικασίες και μειώσαμε τα απαιτούμενα έγγραφα αξιοποιώντας προοπτικά όλα τα μέσα που μας δίνουν τα πληροφοριακά συστήματα του κράτους.

Έρχεστε και αλλάζετε τη λογική του Κώδικα.

Δεν έχουμε πρόβλημα με τη νομιμοποίηση των ανθρώπων που ζουν και είναι ενταγμένοι στη χώρα. Κρατήστε τις όποιες αλλαγές θέλετε αλλά στις υπηρεσίες του ΥΠΕΣ.

Τελειώνοντας, θα ήθελα να μιλήσω για το θέμα της γνωστής διάταξης που ταυτίστηκε με το Μπαλτάκο.

Διάβασα στο ρεπορτάζ της κομματικής σας εφημερίδας ότι επαναφέρετε λέει τους ανθρωπιστικούς λόγους που είχε κόψει ο Μπαλτάκος. Δεν ξέρω αν οι πληροφορίες αυτές προέρχονται από το γραφείο ή το κόμμα σας.

Δεν επαναφέρετε τίποτα. Παραλάβατε ένα σχέδιο που ήδη περιλάμβανε τις διατάξεις των ανθρωπιστικών λόγων που ισχύουν και σήμερα. Το πραξικόπημα Μπαλτάκου δεν πέρασε. Την ώρα που έπρεπε, για να μην δημιουργηθούν προβλήματα στις πιο ευπαθείς ομάδες από τους μετανάστες, η προηγούμενη κυβέρνηση μερίμνησε και εξέδωσε ΚΥΑ με το ίδιο ακριβώς περιεχόμενο. Δεν δημιουργήθηκε κενό νόμου ούτε για μια μέρα. Όλα τα υπόλοιπα αποτελούν προπαγάνδα του χειρότερου είδους. Το να συκοφαντούνται οι πολιτικοί αντίπαλοι δεν θα μας πάει μπροστά.

Σας καταθέσουμε και γραπτώς τις προτάσεις μας και ελπίζουμε να τις δεχτείτε και να προχωρήσουμε με συναίνεση σε ένα θέμα που η φύση του το απαιτεί.